Rejestr Urbanistyczny już działa. Do 30 listopada dane mogą być niepełne

fot. Munipro.pl / ChatGPT

Rejestr Urbanistyczny został uruchomiony 1 lipca 2026 r. Ma być centralnym i bezpłatnym systemem udostępniania informacji oraz danych z zakresu planowania przestrzennego. Pierwsze miesiące jego działania są jednak okresem przejściowym. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że do 30 listopada 2026 r. dane w Rejestrze mogą pozostawać niepełne.

To istotne zarówno dla urzędów odpowiedzialnych za wprowadzanie dokumentów, jak i dla osób sprawdzających plan ogólny gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub przyszłe zagospodarowanie konkretnego obszaru. Rejestr może być wykorzystywany między innymi podczas planowania inwestycji, przygotowywania analiz przestrzennych i sprawdzania nieruchomości przed zakupem.

Rejestr Urbanistyczny 2026 — najważniejsze terminy

Wdrożenie Rejestru zostało podzielone na kilka etapów. Samo uruchomienie systemu 1 lipca nie oznaczało, że od tego dnia zawiera on wszystkie wymagane informacje i dokumenty.

Do 30 listopada 2026 r. w komponencie Akty planowania przestrzennego mają się znaleźć co najmniej dane przestrzenne aktualne 1 października 2026 r. Dla uchwał krajobrazowych i audytów krajobrazowych zakres obejmuje również dane, które należy utworzyć dla aktów obowiązujących 24 września 2023 r.

W Repozytorium do tego samego terminu mają zostać udostępnione informacje i dane dotyczące aktów planowania przestrzennego, które weszły w życie przed 24 września 2023 r., oraz materiały publikowane w BIP od 24 września 2023 r. do 30 września 2026 r. na podstawie przepisów przejściowych reformy planowania przestrzennego.

Czym jest Rejestr Urbanistyczny?

Rejestr Urbanistyczny jest systemem teleinformatycznym służącym do gromadzenia, aktualizowania i udostępniania informacji oraz danych z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. Obejmuje również dane przestrzenne. Korzystanie z publicznej części systemu jest bezpłatne.

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 26 czerwca 2026 r. przewiduje, że Rejestr umożliwia między innymi:

• gromadzenie i aktualizowanie informacji oraz danych;
• tworzenie zbiorów danych przestrzennych i metadanych;
• walidację danych przestrzennych;
• wyszukiwanie, przeglądanie i pobieranie informacji;
• kontrolę dostępu i uwierzytelnianie użytkowników;
• obsługę wniosków dotyczących systemu powiadomień.

Rejestr składa się z panelu zarządzania, komponentu Akty planowania przestrzennego, Repozytorium, systemu powiadomień oraz usługi e-Wyrys z planu ogólnego gminy. Rozporządzenie określa również zasady udostępniania informacji za pośrednictwem usług danych przestrzennych i w formie plików do pobrania.

Jakie dane znajdują się w części Akty planowania przestrzennego?

Komponent Akty planowania przestrzennego jest przeznaczony dla danych przestrzennych dotyczących pięciu rodzajów dokumentów:

• planów ogólnych gmin;
• miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego;
• uchwał krajobrazowych;
• planów zagospodarowania przestrzennego województw;
• audytów krajobrazowych.

System zapewnia usługi sieciowe umożliwiające przeglądanie danych przez WMS, pobieranie ich przez WFS oraz wyszukiwanie za pomocą CSW. Skróty te oznaczają odpowiednio usługi przeglądania map, pobierania danych przestrzennych i wyszukiwania informacji o zbiorach.

Co trafia do Repozytorium?

Dokumenty w Repozytorium są dzielone na trzy kategorie:

1. akty prawne;
2. dokumenty urzędowe;
3. dokumenty indywidualne.

Wśród aktów prawnych rozporządzenie wymienia uchwały, zarządzenia oraz zarządzenia zastępcze. Do dokumentów urzędowych należą między innymi projekty uchwał, prognozy oddziaływania na środowisko, raporty lub wykazy, rozstrzygnięcia nadzorcze, umowy urbanistyczne, uzasadnienia do uchwał i wyroki sądów administracyjnych.

Kategoria dokumentów indywidualnych obejmuje wnioski o sporządzenie albo zmianę planu ogólnego gminy lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozporządzenie wymienia także wnioski o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz wnioski o ustalenie warunków zabudowy, ale przepisy dotyczące tych dwóch typów dokumentów zaczynają obowiązywać 1 lipca 2029 r.

Od tej samej daty w Rejestrze mają być udostępniane decyzje o lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzje o warunkach zabudowy oraz wyroki sądów administracyjnych dotyczące tych decyzji.

Rejestr Urbanistyczny a BIP

Do 30 września 2026 r. trwa obowiązek udostępniania objętych przepisami informacji i danych w Biuletynach Informacji Publicznej. W tym samym czasie urzędy uzupełniają Rejestr w zakresie wskazanym w przepisach przejściowych.

Od 1 października 2026 r. Rejestr staje się centralnym miejscem publikowania informacji i danych wymienionych w art. 67h ustawy, z wyjątkiem wniosków i decyzji dotyczących warunków zabudowy oraz lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także wyroków odnoszących się do tych decyzji. Te materiały zostaną objęte Rejestrem od 1 lipca 2029 r.

Nie oznacza to likwidacji Biuletynu Informacji Publicznej. Oficjalne źródła określają Rejestr jako centralne miejsce udostępniania wskazanych ustawowo informacji planistycznych, nie jako system zastępujący BIP we wszystkich jego pozostałych funkcjach.

e-Wyrys z planu ogólnego gminy

W ramach Rejestru dostępna jest usługa e-Wyrys. Pozwala ona wygenerować informację dotyczącą ustaleń planu ogólnego gminy dla jednego wybranego obszaru. Zgodnie z rozporządzeniem informacja jest przygotowywana w formie pliku PDF na podstawie danych przestrzennych zgromadzonych w Rejestrze.

Ministerstwo informuje, że wniosek o e-Wyrys można złożyć za pomocą formularza elektronicznego, a wygenerowany dokument otrzymać na wskazaną skrzynkę e-mail. Skorzystanie z tej usługi wymaga uwierzytelnienia użytkownika.

System powiadomień ruszy 1 października

Funkcjonalność systemu powiadomień zostanie uruchomiona 1 października 2026 r. Użytkownik będzie mógł złożyć wniosek o przesyłanie informacji o nowych danych i dokumentach udostępnionych w Rejestrze. Zakres powiadomień ma być zgodny z zakresem przestrzennym i tematycznym wskazanym we wniosku.

Powiadomienia będą generowane automatycznie i wysyłane na adres poczty elektronicznej podany przez użytkownika. Zmiana zakresu obserwowanych informacji będzie wymagała złożenia nowego wniosku.

Co muszą zrobić urzędy przed opublikowaniem danych

Aby pracownik urzędu mógł korzystać z panelu zarządzania, musi posiadać aktywny profil zaufany oraz dostęp do konta ePUAP powiązanego z właściwym podmiotem publicznym. Potrzebna jest także odpowiednia rola w systemie: redaktora, wydawcy albo obu jednocześnie.

Przed opublikowaniem danych w sekcji Akty planowania przestrzennego urząd uzupełnia metadane, tworzy zbiór, dodaje pliki GML dla poszczególnych aktów i przeprowadza ich walidację. Oficjalna informacja ministerstwa wskazuje, że podczas walidacji sprawdzane są przede wszystkim daty i unikalność identyfikatorów obiektów przestrzennych.

Rozporządzenie określa trzy podstawowe elementy walidacji:

• poprawność formalną;
• poprawność przestrzenną;
• spójność danych w zbiorze.

Pliki GML utworzone do 30 września 2026 r., które nie spełniają warunków weryfikacji, są gromadzone w Repozytorium. Dotyczy to danych niespełniających wymagań dotyczących poprawności formalnej, poprawności przestrzennej albo spójności zbioru.

Publiczne dokumenty nie mogą zawierać danych osobowych

Informacje i dane udostępnione w publicznej części Rejestru nie mogą zawierać danych osobowych. Zasada ta obejmuje pliki GML, metadane oraz dokumenty umieszczane w Repozytorium. Ministerstwo wskazuje również, że publiczne pliki nie mogą zawierać podpisów ujawniających dane osobowe.

Jeżeli dokument wprowadzany do Repozytorium zawiera dane osobowe, do Rejestru należy jednocześnie wprowadzić wersję ich pozbawioną. Dane osobowe zgromadzone w systemie mogą być dostępne wyłącznie dla organów administracji publicznej i podmiotów, które je udostępniły.

Uruchomienie Rejestru nie kończy obowiązków urzędu

Organy administracji publicznej oraz inne podmioty wskazane w ustawie mają aktualizować zgromadzone informacje i dane niezwłocznie. Aktualizacja może polegać na zmianie lub dodaniu danych przestrzennych, zmianie albo usunięciu informacji dotyczących dokumentów oraz na usunięciu dokumentu.

Najważniejszym etapem w drugiej połowie 2026 r. jest uzupełnienie Rejestru w zakresie określonym w przepisach przejściowych. Do 30 listopada jego zawartość może być jeszcze niepełna. Dopiero od 1 października system stanie się centralnym miejscem udostępniania większości informacji wskazanych w art. 67h ustawy, a ostatnia grupa dokumentów dotyczących warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego zostanie włączona od 1 lipca 2029 r.

Czytaj także: Zmiany w ETS. Komisja Europejska uwzględniła polskie postulaty

źródła:

• ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW I GOSPODARKI w sprawie Rejestru Urbanistycznego
• USTAWA z dnia 30 kwietnia 2026 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw
• Rejestr Urbanistyczny