Ustawa o OKI czeka na podpis Prezydenta. Najważniejsze zasady dla inwestorów

fot. Munipro.pl / ChatGPT

Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych przeszła przez Sejm i Senat, ale według stanu na 10 sierpnia 2026 r. nie została jeszcze ujęta w oficjalnym wykazie ustaw podpisanych przez Prezydenta RP. Sejm uchwalił ją 3 lipca 2026 r., a 22 lipca Senat przyjął ustawę bez poprawek.

Przepisy nie obowiązują. Niezależnie od trwającego etapu legislacyjnego przyjęty przez parlament tekst przewiduje, że ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.

Czym ma być osobiste konto inwestycyjne?

Osobiste konto inwestycyjne, w skrócie OKI, ma być rachunkiem służącym do gromadzenia środków pieniężnych i instrumentów finansowych. Ustawa reguluje zasady gromadzenia aktywów na takich kontach oraz ich opodatkowanie podatkiem od wartości aktywów.

„OKI to jedna z najważniejszych zmian wzmacniających indywidualne inwestowanie w Polsce od wielu lat. Cel jest prosty: sprawić aby inwestowanie bardziej się opłacało. Od 1 stycznia 2027 r. Polacy zyskają nowe dobrowolne narzędzie, dzięki któremu będą mogli w bardziej efektywny sposób pomnażać swój majątek.”

– powiedział 6 sierpnia 2026 r. Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki, podczas wydarzenia poświęconego osobistym kontom inwestycyjnym na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Umowę o prowadzenie OKI będzie mogła zawrzeć osoba fizyczna, która ukończyła 18 lat. Jedna osoba będzie mogła mieć więcej niż jedno konto OKI. Na pojedynczym koncie aktywa będzie mógł gromadzić tylko jeden inwestujący.

Ustawa wymienia pięć rodzajów instytucji finansowych uprawnionych do prowadzenia OKI:

• banki krajowe;
• podmioty prowadzące działalność maklerską;
• fundusze inwestycyjne;
• dobrowolne fundusze emerytalne;
• zakłady ubezpieczeń.

Podmioty te zostały w ustawie określone jako instytucje finansowe OKI.

Jakie aktywa będzie można gromadzić na OKI

Katalog aktywów OKI obejmuje między innymi:

• środki pieniężne na określonych rachunkach bankowych;
• środki i należności na rachunkach pieniężnych prowadzonych przez podmioty maklerskie;
• skarbowe papiery oszczędnościowe;
• jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych;
• jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych;
• jednostki rozrachunkowe dobrowolnych funduszy emerytalnych;
• papiery wartościowe znajdujące się w obrocie na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu;
  określone instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi.

Szczegółowy katalog aktywów oraz warunki ich kwalifikowania określa art. 2 ustawy przyjętej przez parlament.

OKI a podatek Belki. Jak ma zmienić się opodatkowanie inwestycji?

Uchwalony tekst zmienia zasady opodatkowania dochodów z aktywów zgromadzonych na OKI. Obecnie dochody z części inwestycji kapitałowych są objęte 19-procentowym podatkiem dochodowym, potocznie nazywanym podatkiem Belki. Zgodnie z przyjętym tekstem ustawy przepisów ustawy o PIT nie będzie się stosować do przychodów i dochodów osiągniętych z aktywów OKI wskazanych w ustawie.

Jednocześnie wartość aktywów zgromadzonych na OKI ma podlegać odrębnemu podatkowi od wartości aktywów. Podstawą jego obliczenia będzie suma średnich wartości aktywów zgromadzonych na wszystkich kontach OKI posiadanych przez podatnika w danym roku.

Limity zwolnienia nie odnoszą się więc do jednorazowej wpłaty ani do wartości portfela ustalonej wyłącznie na koniec roku. Ustawa posługuje się pojęciem łącznej średniej wartości aktywów. Szczegółowa metoda obliczania średniej uwzględnia dzienne wyceny oraz wpłaty dokonywane w roku podatkowym.

Limit 25 tys. zł i łączny limit 100 tys. zł

Ustawa przewiduje zwolnienie od podatku od wartości aktywów dla dwóch grup aktywów.

Pierwsze zwolnienie obejmuje łączną średnią wartość określonych aktywów oszczędnościowych do 25 tys. zł. Do tej grupy należą między innymi środki pieniężne zgromadzone na określonych rachunkach bankowych oraz skarbowe papiery oszczędnościowe spełniające warunki zapisane w ustawie. Limit jest liczony łącznie dla wszystkich kont OKI posiadanych przez podatnika.

Drugie zwolnienie dotyczy wskazanych w ustawie aktywów inwestycyjnych. Ustawa wymienia w tej grupie między innymi określone obligacje, jednostki uczestnictwa funduszy oraz akcje, prawa do akcji i prawa poboru wyemitowane przez spółki, których kapitał zakładowy jest denominowany w złotych.

Suma średnich wartości aktywów zwolnionych od podatku nie będzie mogła przekroczyć 100 tys. zł w roku podatkowym. Limit 25 tys. zł dotyczący części oszczędnościowej mieści się w łącznym limicie 100 tys. zł i nie stanowi dodatkowej kwoty ponad ten limit. Przy jego przekroczeniu zwolnienie ma być stosowane najpierw do aktywów należących do grupy objętej limitem 25 tys. zł.

Posiadanie kilku kont OKI nie zwiększy limitu zwolnienia. Ustawa nakazuje sumować średnie wartości aktywów ze wszystkich kont posiadanych przez jednego podatnika.

Jaka będzie stawka podatku od wartości aktywów?

Stawka podatku od wartości aktywów ma wynosić 19 proc. wartości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego obowiązującej 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Nie będzie mogła być niższa niż 0,1 proc. Stawka ma być zaokrąglana w dół do dwóch miejsc po przecinku.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych ma ogłaszać wysokość stawki do 30 listopada roku poprzedzającego rok podatkowy. Informacja będzie publikowana w Monitorze Polskim.

Dla okresu od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r. ustawa określa stawkę podatku na poziomie 0,85 proc.

Podatek także w przypadku straty

Umowa o prowadzenie OKI ma zawierać oświadczenie inwestującego, że zapoznał się z zasadami opodatkowania aktywów. Ustawa wymaga w szczególności potwierdzenia, że w przypadku osiągnięcia straty związanej z gromadzeniem aktywów OKI aktywa nadal podlegają podatkowi od wartości.

Poniesiona strata nie będzie jednocześnie stanowić straty podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynika to wprost z art. 5 ustawy przyjętej przez parlament.

Rozliczenie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego

Instytucje prowadzące OKI mają przekazywać organom podatkowym informacje niezbędne do obliczenia podatku, w tym średnią wartość aktywów zgromadzonych na poszczególnych kontach. Informacje o prowadzeniu OKI oraz zeznanie wypełnione danymi posiadanymi przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej mają być udostępniane na koncie podatnika w e-Urzędzie Skarbowym.

Podatnik będzie zobowiązany złożyć zeznanie o średniej wartości aktywów OKI i należnym podatku od 15 marca do 31 maja roku następującego po roku podatkowym. Zeznanie będzie składane za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym.

Termin zapłaty podatku również ma upływać 31 maja roku następującego po rozliczanym roku podatkowym.

Umowa ma określać koszty i opłaty

Ustawa nie wskazuje jednej wspólnej tabeli opłat dla wszystkich instytucji prowadzących OKI. Stanowi natomiast, że umowa o prowadzenie konta ma określać koszty i opłaty obciążające inwestującego w związku z prowadzeniem OKI.

W umowie mają zostać określone także między innymi sposób informowania o aktywach, okres wypowiedzenia, termin dokonania wypłaty i wypłaty transferowej oraz sposób postępowania z pożytkami z papierów wartościowych.

Ustawa nie obowiązuje

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy 5 maja 2026 r. Sejm uchwalił ustawę 3 lipca, a Senat 22 lipca przyjął ją bez poprawek.

Według informacji dostępnych 10 sierpnia 2026 r. na oficjalnej stronie Prezydenta RP nie było potwierdzenia podpisania ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych. Przyjęty przez parlament tekst przewiduje wejście przepisów w życie 1 stycznia 2027 r.

Czytaj także: Droższe tankowanie w środku wakacji. Paliwa poszły w górę o 13,9 proc.

źródła:

• Ministerstwo Finansów
• Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
• Od oszczędności do inwestycji – inwestowanie bez podatku
• ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych