Automatyzacja prac komunalnych – możliwości i trendy

fot. Gotrack

Automatyzacja pracy ma szansę w niedługim czasie na dobre zagościć w utrzymaniu zieleni i zarządzaniu flotą sprzętu komunalnego. Automatyzacja pozwala odciążyć operatorów, dlatego zmniejsza ryzyko błędów na dużych obszarach. Artykuł wyjaśnia kluczowe technologie, aktualne trendy oraz kierunek rozwoju rynku w stronę autonomicznych ciągników komunalnych.

Automatyzacja prac komunalnych obejmuje technologie, które wspierają pracowników w powtarzalnych zadaniach. Samorządy mogą korzystać z nich już dziś, aby zwiększyć wydajność prowadzonych działań oraz ich bezpieczeństwo. Ponadto rozwiązania cyfrowe pozwalają zoptymalizować koszty utrzymania pojazdów komunalnych oraz skrócić czas realizacji usług. Dostępne już dziś rozwiązania obejmują terminale GNSS z automatyzacją prowadzenia równoległego oraz systemy telemetryczne. W rezultacie służby techniczne zyskują narzędzia poprawiające efektywność i ograniczające nieplanowane przestoje.

GNSS w usługach komunalnych

Technologie GNSS (Global Navigation Satelite System) już dziś mogą wydatnie wesprzeć pielęgnację lub utrzymanie dużych obszarów. Systemy prowadzenia równoległego, już bardzo rozpowszechnione i przetestowane w rolnictwie, dają się zaadaptować także do sektorów miejskich. Automatyzacja prac komunalnych w tym obszarze pozwala na powtarzalne i równe koszenie bez konieczności ciągłego manualnego korygowania toru jazdy.

Robert Owczarek, Smart Farming Solutions Product Manager marki Kubota, wyjaśnia: „Nawigacja z technologią GNSS i trybem automatycznego prowadzenia równoległego pozwala na odciążenie operatora ciągnika komunalnego podczas koszenia bardzo dużych obszarów. Operator musi jedynie wprowadzić niezbędne informacje do terminala – wyznaczyć granice obszaru roboczego oraz ścieżki prowadzenia, a także skonfigurować parametry maszyny towarzyszącej w systemie. Po rozpoczęciu pracy przez zestaw roboczy jedynym zadaniem człowieka jest obserwacja otoczenia i unikanie przeszkód lub zagrożeń”.

Łatwo wyobrazić sobie potencjał takiego rozwiązania dla jednostek samorządu terytorialnego lub firm komunalnych, które pielęgnują np. tereny rekreacyjne, boiska z naturalną trawą i tym podobne obszary. Niewątpliwą korzyść stanowi precyzyjne pokrycie terenu oraz zmniejszenie liczby niepotrzebnych przejazdów. Dodatkowo operatorzy utrzymują wysoką jakość koszenia nawet na trudnych, rozległych terenach.

Automatyzacja prac komunalnych – telemetria w obsłudze floty

Kolejne przydatne rozwiązanie to systemy telemetryczne monitorujące stan pojazdów W tym aspekcie automatyzacja prac komunalnych obejmuje zdalny odczyt parametrów roboczych maszyny.  Dzięki czemu zarządcy flot monitorują obciążenie silnika, zużycie paliwa oraz alerty serwisowe. Ponadto telemetria pozwala planować obsługę techniczną proaktywnie i automatycznie. Dla przykładu, widząc aktualny przebieg maszyny i tempo jego przyrostu, system może automatycznie powiadomić punkt serwisowy opiekujący się daną maszyną o konieczności ustalenia terminu przeglądu okresoweg w niedługim czasie. Dzięki temu ani operator ani zarządca floty nie muszą o tym pamiętać, a w najlepszym interesie serwisu jest podjęcie kontaktu z osobą decyzyjną i ustalenie daty czynności serwisowych.

Co więcej, dzisiejsze rozwiązania informatyczne powalają na zintegrowanie danych telemetrycznych z platformami do zarządzania majątkiem komunalnym. Dlatego przypomnienia o przeglądach i raportowanie wykorzystania maszyn mogą odbywać się automatycznie. W rezultacie gminy ograniczają przestoje, zwiększają przewidywalność kosztów eksploatacji oraz dbają o długą żywotność samych maszyn.

Przyszłość – autonomiczne ciągniki komunalne

Kolejny, realny etap rozwoju to pełna automatyzacja niektórych prac komunalnych. Technologia autonomicznej realizacji wybranych zadań jest już coraz powszechniejsza w rolnictwie. Jednak obecne rozwiązania wydają się już gotowe do implementacji w usługach komunalnych. Można sobie wyobrazić pełną automatyzację np. koszenia, pielęgnacji poboczy czy zamiatania. Rozwiązania oferowane np. przez polską firmę Gotrack umożliwiają m.in. zdalne sterowanie zestawem roboczym, ale również wykonywanie zaprogramowanych prac bez ingerencji operatora. Co ważne, mówimy o przekszatałceniu istniejącego ciągnika komunalego w maszynę autonomiczną. Oczywiście taki traktor musi spełnić określone wymagnaia np. posiadać przekładnię hydrstatyczną. Jednak resztę niezbędnych funkcji traktora są w stanie zautomatyzować elementy oferowanego systemu. Należą do nich m.in: moduł detekcji przeszkód, moduł sterujący, kontroler obrotów silnika, napęd koła kierownicy, elektroniczne sterowanie podnośnikiem (EHR), a także czujniki optyczne. Działanie pełne systemu pracy autonomicznej można zobaczyć w witrynie producenta.

Według Roberta Owczarka, marka Kubota również prowadzi testy takich funkcji. Chodzi tu nie tylko o dedykowane prototypy adresowane do rolnictwa, ale również o oprzyrządowanie pozwalające na autonomiznację zainstalowane na modelu L1-452 z przekładnią hydrostatyczną. Niewątpliwie te próby potwierdzają, że rynek zmierza w stronę maszyn zdolnych do samodzielnego wykonywania zadań w ściśle określonych warunkach. Autonomizacja pozwoli gminom realizować powtarzalne prace w krótszym czasie, a więcej pracowników będzie mogło realizować bardziej specjalistyczne zadania.

Czy autonomizacja ma ograniczenia?

Celowo nie piszemy, że prace komunalne będą realizowane w pełni automatycznie.  Patrząc na trendy w innych dziedzinach, np. w pojazdach drogowych lub w lotnictwie, wydaje się, że autonomizacja zawsze będzie miała jedno ograniczenie. Jest nim odpowiedzialność za nieprzewidziane zdarzenia, awarie i nieszczęśliwe wypadki. Mówi się, że współczesne samoloty są tak zaawansowane, że teoretycznie mogłyby latać same. Jednak to kapitan statku powietrznego ponosi odpowiedzialność za udany lot. Tak więc do zadań człowieka zawsze będzie należało wprowadzenie właściwych informacji do komputerów autonomicznej maszyny i monitorowania jej działań. To dlatego, że w razie nieszczęśliwego wypadku człowiek będzie ponosił odpowiedzialność za takie zdarzenie. Uważamy, że w otoczeniu miejskim, pełnym zagrożeń wynikających z ruchu pieszych i innych pojazdów, rola osoby nadzorującej maszynę i na bieżąco monitorującej jej działanie zawsze będzie kluczowa.

Automatyzacja prac komunalnych – podsumowanie

Automatyzacja prac komunalnych potencjalnie stworzy nowy standard w utrzymaniu terenów zielonych i zarządzaniu flotą. Jednostki samorządu terytorialnego i firmy komunalne zyskają precyzję dzięki technologii GNSS. Z kolei telemetria zapewni przewidywalność kosztów. W końcu rozwiązania autonomiczne dadzą nowe możliwości zwiększenia wydajności realizacji zadań. Trendy widoczne w pokrewnych branżach, np. w rolnictwie, pokazują, że automatyzacja rozwija się stabilnie i wkrótce może na stałe wejść do służb komunalnych.

Źródła: Gotrack, Kubota, materiały własne