Spalarnie odpadów poza EU ETS? Ty też możesz poprzeć europejski apel PIGO

Polska Izba Gospodarki Odpadami (PIGO) jest współinicjatorem europejskiego apelu o wyłączenie instalacji termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem energii z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji EU ETS.  Sygnatariusze ostrzegają, że objęcie tych obiektów systemem od 2031 r. może zwiększyć koszty ponoszone przez samorządy, przedsiębiorstwa komunalne i odbiorców ciepła. Spalarnie odpadów poza EU ETS  – taki cel przyświeca coraz większej liczbie organizacji samorządowych i branżowych, które zabierają głos w tej sprawie

Czy instalacje termicznego przekształcania odpadów powinny zostać wyłączone z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji CO₂? Polska Izba Gospodarki Odpadami współinicjuje europejski apel w tej sprawie. Jego sygnatariusze ostrzegają, że objęcie spalarni systemem EU ETS może zwiększyć koszty gospodarki odpadami i ciepłownictwa, a w konsekwencji obciążyć samorządy oraz odbiorców usług komunalnych. Co ważne, przedstawiciele samorządów, firm komunalnych, instalacji odpadowych i innych instytucji, których dotyczą plany Komisji Europejskiej, mogą poprzeć ten apel w Internecie.

PIGO apeluje o wyłączenie instalacji WtE z systemu EU ETS

Polska Izba Gospodarki Odpadami poinformowała o inicjatywie europejskiego listu otwartego, w którym przedstawiciele branży odpadowej, samorządów i sektora energetycznego sprzeciwiają się planowanemu objęciu instalacji termicznego przekształcania odpadów z odzyskiem energii systemem EU ETS od 2031 r. Apel skierowano do Komisji Europejskiej, Rady Unii Europejskiej i Parlamentu Europejskiego.

Autorzy listu domagają się wycofania propozycji objęcia instalacji WtE unijnym rynkiem uprawnień do emisji. Podkreślają, że obiekty te pełnią ważną funkcję w gospodarce komunalnej: przetwarzają odpady resztkowe, których nie można skierować do recyklingu, a jednocześnie produkują energię elektryczną i ciepło.

Dodatkowe koszty dla samorządów i odbiorców ciepła

Jednym z głównych argumentów sygnatariuszy są potencjalne konsekwencje finansowe. Według szacunków przywołanych w liście objęcie instalacji WtE systemem EU ETS mogłoby oznaczać dodatkowe obciążenia dla podatników i odbiorców ciepła na poziomie blisko 4 mld euro rocznie, przy założeniu ceny uprawnień do emisji CO₂ wynoszącej 100 euro za tonę.

Takie obciążenia mogłyby przełożyć się na sytuację ekonomiczną operatorów instalacji, budżety lokalnych systemów gospodarki odpadami oraz koszty związane z dostarczaniem ciepła. Ostateczne skutki dla poszczególnych samorządów i odbiorców zależałyby jednak od wielu czynników, w tym od sposobu funkcjonowania instalacji i lokalnych systemów ciepłowniczych.

Autorzy apelu argumentują również, że dodatkowe koszty mogłyby ograniczyć możliwości finansowania modernizacji zakładów. Z ich perspektywy oznaczałoby to ryzyko osłabienia sektora, który jednocześnie realizuje zadania związane z zagospodarowaniem odpadów i dostarczaniem energii.

Instalacje WtE a bezpieczeństwo energetyczne

W liście podkreślono, że instalacje termicznego przekształcania odpadów nie pełnią takiej samej funkcji jak konwencjonalne elektrownie wykorzystujące paliwa kopalne. Ich podstawowym zadaniem jest przetwarzanie pozostałości po innych procesach zagospodarowania odpadów, a produkcja energii stanowi dodatkową korzyść.

Znaczenie tych obiektów jest szczególnie widoczne w miastach, w których dostarczają ciepło do lokalnych sieci ciepłowniczych. Zdaniem sygnatariuszy stabilne funkcjonowanie instalacji WtE wspiera bezpieczeństwo energetyczne i niezależność lokalnych systemów.

Przeciwnicy włączenia tych obiektów do EU ETS wskazują ponadto na różnice między państwami członkowskimi w zakresie rozwoju infrastruktury odpadowej. W części krajów nadal potrzebne są inwestycje pozwalające osiągać unijne cele dotyczące gospodarowania odpadami. Dodatkowe obciążenia finansowe mogłyby utrudnić realizację takich przedsięwzięć.

Sygnatariusze wskazują na potrzebę działań u źródła

Autorzy apelu nie kwestionują potrzeby realizacji unijnych celów klimatycznych. Postulują jednak, aby polityka dotycząca emisji i gospodarki odpadami uwzględniała rolę poszczególnych instalacji w całym systemie.

Zamiast nakładać dodatkowe koszty na końcowy etap zagospodarowania odpadów, proponują skoncentrowanie działań na ograniczaniu ilości powstających odpadów. Ponadto wskazują potrzebę ponownego wykorzystania produktów, projektowania produktów z myślą o recyklingu oraz wzmocnieniu rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Według sygnatariuszy takie podejście pozwoliłoby skuteczniej oddziaływać na źródła problemu. Natomiast są oni zdania, że nie należy obciążać finansowo instalacji odpowiedzialnych za przetwarzanie odpadów, których nie udało się poddać recyklingowi.

Apel skierowany również do przedsiębiorstw komunalnych

To już kolejny głos krytyczny wobec proponowanych regulacji. Pisaliśmy już o stanowisku Związku Województw RP oraz o krytycznej opinii Unii Miast Polskich. Były one jednak skierowane do polskiego Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Działanie PIGO stanowi próbę bezpośredniego dotarcia do osób zasiadających w organach Unii Europejskiej. Te inicjatywa ma znaczenie nie tylko dla operatorów spalarni, lecz także dla samorządów i przedsiębiorstw komunalnych odpowiedzialnych za organizację systemów gospodarki odpadami. Ewentualne dodatkowe koszty funkcjonowania instalacji mogą bowiem wpływać na ekonomiczne warunki zagospodarowania odpadów i dostaw ciepła.

PIGO zachęca zainteresowane podmioty do podpisania listu otwartego. Sygnatariusze chcą w ten sposób wzmocnić głos branży odpadowej i społeczności lokalnych w dyskusji nad zmianami unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. PIGO zachęca do poparcia apelu przedstawicieli samorządów, przedsiębiorstw komunalnych, operatorów gospodarki odpadami, spółdzielni mieszkaniowych i innych podmiotów, które podzielają stanowisko sygnatariuszy. List otwarty można przeczytać i podpisać online na stronie europejskiego apelu dotyczącego wyłączenia instalacji WtE z EU ETS.

Na tym etapie apel wyraża stanowisko jego autorów wobec proponowanych zmian. Nie oznacza to, że instalacje WtE zostały już objęte EU ETS od 2031 r. Przedmiotem inicjatywy jest właśnie sprzeciw wobec takiego rozwiązania i próba wpłynięcia na kształt przyszłych regulacji.

Źródło: PIGO