Lokalne uchwały antysmogowe – sprawdzamy, gdzie można palić drewnem w sezonie 2026/2027

fot. Munipro.,pl

Czy w sezonie grzewczym 2026/2027 można palić drewnem? Odpowiedź zależy przede wszystkim od miejsca zamieszkania. W Polsce nie obowiązuje jeden ogólnokrajowy zakaz spalania drewna w domowych piecach czy kominkach. Zasady wynikają przede wszystkim z wojewódzkich i lokalnych uchwał antysmogowych, a w niektórych miejscach również z dodatkowych regulacji dotyczących konkretnych miast lub gmin.

Uchwały antysmogowe mogą określać rodzaje instalacji objętych ograniczeniami, wymagania techniczne dla kotłów i miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń, a także rodzaj lub jakość paliwa, które może być spalane. Podstawą prawną jest art. 96 Prawa ochrony środowiska. Dlatego przyglądamy się lokalnym uchwałom antysmogowym.

Palenie drewnem – najważniejsza jest lokalna uchwała

W większości województw uchwały antysmogowe ograniczają możliwość spalania zbyt wilgotnej biomasy. Najczęściej pojawia się granica 20 proc. wilgotności w stanie roboczym. Nie jest to jednak jedyne kryterium, które powinien sprawdzić właściciel pieca lub kominka.

Równie istotne są wymagania dotyczące samego urządzenia. W zależności od województwa mogą obowiązywać wymagania ekoprojektu, określone klasy kotłów według PN-EN 303-5:2012 albo wymagania dotyczące sprawności i emisji miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń.

Dlatego odpowiedź na pytanie „czy mogę palić drewnem?” wymaga sprawdzenia województwa, rodzaju urządzenia i jego klasy lub parametrów emisyjnych. Aby pomóc w zorientowaniu się, co i gdzie wolno, przygotowaliśmy tabelę opisującą przepisy we wszystkich regionach kraju.

Palenie drewnem w 16 województwach – tabela

Poniższe zestawienie pokazuje najważniejsze zasady obowiązujące w sezonie 2026/2027. W przypadku województw, w których funkcjonuje kilka uchwał lub występują dodatkowe strefy, tabela przedstawia najważniejsze reguły, ale nie zastępuje analizy konkretnego aktu prawnego.

Podlaskie i warmińsko-mazurskie są wyjątkami

W dwóch województwach – podlaskim oraz warmińsko-mazurskim – nie obowiązuje wojewódzka uchwała antysmogowa. Oznacza to, że nie ma tam wojewódzkiego harmonogramu nakazującego wymianę starego kotła lub kominka. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności. Nadal obowiązują przepisy krajowe, w tym zakaz spalania odpadów oraz wymagania dotyczące wprowadzania nowych urządzeń do obrotu.

Kraków – całkowity zakaz paliw stałych

Najbardziej restrykcyjne zasady dotyczą Krakowa. Miasto jest objęte odrębną uchwałą antysmogową i od 1 września 2019 r. obowiązuje zakaz stosowania paliw stałych w instalacjach służących do ogrzewania. W praktyce oznacza to, że w Krakowie nie można ogrzewać domu drewnem, pelletem ani węglem w urządzeniach objętych zakazem.

Nie należy więc utożsamiać przepisów obowiązujących w pozostałej części Małopolski z regulacjami krakowskimi.

Drewno o wilgotności 20 proc. – co właściwie oznacza ten limit?

W wielu uchwałach pojawia się zakaz spalania biomasy o wilgotności przekraczającej 20 proc. Takie zapisy znajdują się m.in. w regulacjach małopolskich, mazowieckich, podkarpackich, śląskich, świętokrzyskich, kujawsko-pomorskich i lubelskich.

W praktyce oznacza to konieczność spalania odpowiednio suchego drewna. Sam fakt, że drewno jest określane jako „sezonowane”, nie jest jeszcze dowodem spełnienia wymogu. Przy kontroli istotne może być faktyczne spełnienie parametrów określonych w obowiązującej uchwale.

Wyrok NSA z 7 lipca 2026 r. – ważny dla palenia drewnem

W kontekście przepisów dotyczących spalania drewna warto zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2026 r., sygn. III OSK 3207/23. Sprawa dotyczyła mazowieckiego programu ochrony powietrza i wprowadzonego w nim zakazu korzystania z instalacji spalających biomasę drzewną w tzw. dniach smogowych.

Zakaz dotyczył m.in. kominków i piecyków kominkowych, z wyjątkami dotyczącymi sytuacji, gdy instalacja była jedynym źródłem ciepła lub gdy wystąpiła awaria dostaw energii elektrycznej. Jednocześnie ograniczenie nie obejmowało w analogiczny sposób instalacji spalających węgiel.

NSA uznał, że tak skonstruowane zróżnicowanie sytuacji właścicieli instalacji naruszało konstytucyjne standardy równości i proporcjonalności. Sąd wskazał, że możliwość wprowadzania dalej idących ograniczeń w planach działań krótkoterminowych nie jest nieograniczona i musi respektować m.in. art. 31 ust. 3, art. 32 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.

Co ważne, NSA 7 lipca 2026 r. oddalił skargę kasacyjną Sejmiku Województwa Mazowieckiego w sprawie zapisów programu ochrony powietrza przewidujących czasowy zakaz korzystania z kominków i innych instalacji spalających biomasę drzewną w dniach smogowych. Sąd podtrzymał rozstrzygnięcie WSA w Warszawie dotyczące nieważności zakwestionowanych zapisów. Wyrok nie oznacza jednak, że NSA uchylił wojewódzkie uchwały antysmogowe dotyczące drewna. Dotyczył konkretnego zakazu zawartego w planie działań krótkoterminowych. Nie można więc interpretować go jako ogólnego zniesienia ograniczeń dotyczących spalania drewna.

Czy nowe przepisy dotyczące drewna energetycznego zakazują palenia drewnem w domu?

Nie. Jak już pisaliśmy na Munipro.pl, rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 30 maja 2025 r. dotyczące szczegółowych cech jakościowo-wymiarowych drewna energetycznego odnosi się do wykorzystania drewna w energetyce zawodowej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyraźnie wskazuje, że przepisy nie wprowadzają zakazu spalania drewna w indywidualnych gospodarstwach domowych, w tym w kominkach.

O możliwości korzystania z konkretnego pieca lub kominka nadal decydują przede wszystkim lokalne przepisy antysmogowe oraz parametry urządzenia.

Co powinien zrobić właściciel pieca lub kominka przed sezonem 2026/2027?

Przed rozpoczęciem sezonu grzewczego warto wykonać cztery proste kroki:

1. Sprawdzić uchwałę antysmogową obowiązującą w konkretnej lokalizacji.
2. Sprawdzić klasę kotła lub parametry kominka w dokumentacji technicznej i na tabliczce znamionowej.
3. Zweryfikować wymagania dotyczące drewna, w szczególności dopuszczalną wilgotność.
4. Sprawdzić najbliższy termin wymiany urządzenia, ponieważ w kilku województwach kolejny etap przypada już na 1 stycznia 2027 lub 1 stycznia 2028 r.

Szczególną uwagę powinni zwrócić mieszkańcy Małopolski i Lubelszczyzny, gdzie dla kotłów klas 3 i 4 kluczową datą jest 1 stycznia 2027 r., oraz mieszkańcy Lubuskiego, gdzie w części województwa od tej samej daty zaczną obowiązywać znacznie bardziej restrykcyjne wymagania. W Pomorskiem natomiast termin wycofania kotłów klas 3 i 4 już minął – 1 września 2026 r.

Najważniejszy wniosek

W sezonie 2026/2027 nie ma jednego przepisu, który odpowiadałby na pytanie, czy w Polsce można palić drewnem.

Większość województw niezmiennie dopuszcza drewno jako paliwo, ale pod warunkiem spełnienia wymagań dotyczących m.in. jego wilgotności i parametrów urządzenia. W niektórych miejscach obowiązują dodatkowe ograniczenia, a w Krakowie spalanie paliw stałych jest zakazane.

Dlatego przed zakupem drewna, wymianą kotła czy modernizacją kominka trzeba sprawdzić przepisy obowiązujące w konkretnej miejscowości, a nie tylko ogólne zasady dla województwa.

Źródła: Ministerstwo Klimatu i Środowiska – uchwały antysmogowe, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – uchwały antysmogowe, wojewódzkie dzienniki urzędowe, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Warszawie – przepisy antysmogowe w województwie mazowieckim, Naczelny Sąd Administracyjny – wyrok z 7 lipca 2026 r., sygn. III OSK 3207/23, Mazowieckie – informacje dotyczące wyroku NSA i programu ochrony powietrza, Ministerstwo Klimatu i Środowiska – przepisy dotyczące drewna energetycznego

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Wojewódzkie dzienniki urzędowe