Segregacja może skończyć się wyższą opłatą

fot. Munipro / AI

Pojemnik został pełny po terminie odbioru? Przyczyną może być niewłaściwa segregacja, ale nie oznacza to automatycznie, że gmina definitywnie odmówi odbioru odpadów. Ustawa przewiduje odbiór źle posegregowanych śmieci jako zmieszanych i możliwość podwyższenia opłaty, natomiast sposób postępowania z pojemnikiem zależy też od lokalnych zasad.

W praktyce mieszkaniec może spotkać się z różnymi procedurami. W Poznaniu pojemnik z błędnie posegregowaną frakcją może najpierw pozostać na miejscu do poprawienia zawartości, natomiast w Gdańsku niewłaściwie posegregowane odpady są oznaczane i odbierane jako zmieszane. Dlatego po nieodebraniu pojemnika najważniejsze jest sprawdzenie naklejki pozostawionej przez operatora oraz lokalnego regulaminu. Zasady nie są identyczne w każdej gminie.

Zła segregacja może skończyć się wyższą opłatą

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Jeśli operator stwierdzi, że obowiązek nie został dopełniony, zgodnie z art. 6ka powinien przyjąć odpady jako niesegregowane, czyli zmieszane, i zawiadomić właściciela nieruchomości oraz wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.

Na podstawie takiego zawiadomienia gmina może wszcząć postępowanie w sprawie podwyższonej opłaty. Rada gminy ustala jej wysokość w granicach od dwukrotności do czterokrotności podstawowej stawki opłaty za odpady. To nie oznacza jednak, że jeden przypadkowo źle wyrzucony odpad automatycznie powoduje naliczenie czterokrotnej opłaty. Decyzja jest wydawana w ramach procedury określonej w ustawie.

Segregacja w Poznaniu: najpierw żółta naklejka

Poznań stosuje procedurę, w której błędnie przygotowany pojemnik może nie zostać opróżniony przy pierwszym stwierdzeniu problemu. Miasto podaje przykład niebieskiego pojemnika na papier, w którym znalazło się szkło. Operator oznacza wtedy pojemnik żółtą naklejką, a właściciel powinien poprawić segregację.

Jeżeli mieszkaniec wyjmie szkło i przełoży je do właściwego pojemnika, operator może odebrać papier przy kolejnym terminie dla tej frakcji. Jeśli błąd pozostanie, operator oznaczy pojemnik czerwoną naklejką i może odebrać odpady jako zmieszane. Taka informacja może następnie trafić do gminy i uruchomić procedurę naliczenia podwyższonej opłaty.

Segregacja w Gdańsku: odpady trafiają do zmieszanych

Gdańsk stosuje inny model operacyjny. Jeśli operator stwierdzi niewłaściwą segregację, umieszcza na pojemniku lub worku czerwoną informację „UWAGA NIEWŁAŚCIWA SEGREGACJA”.

Następnie odpady są odbierane jako zmieszane. W zależności od sposobu obsługi nieruchomości następuje to tego samego dnia albo przy najbliższym odbiorze odpadów resztkowych. To pokazuje, dlaczego nie warto stosować jednej ogólnopolskiej zasady: źle posegregowane odpady nie zawsze zostają pod domem.

Nie każdy odpad może trafić do czarnego pojemnika

Inny problem pojawia się wtedy, gdy w pojemniku znajdują się odpady, które w ogóle nie powinny być odbierane w tym strumieniu.
Poznań przypomina, że do czarnego pojemnika nie wolno wrzucać m.in. baterii i akumulatorów. Są to odpady niebezpieczne, które mogą doprowadzić nawet do pożaru w pojeździe odbierającym odpady.

Do zwykłych pojemników nie powinny trafiać również m.in. części samochodowe, farby, rozpuszczalniki czy część odpadów budowlanych. Takich odpadów nie należy po prostu przełożyć do innego kolorowego pojemnika. Trzeba sprawdzić, czy powinny trafić do PSZOK, mobilnej zbiórki albo innego właściwego punktu.

PSZOK może odmówić przyjęcia odpadu

Odbiór spod nieruchomości i przyjęcie odpadów w PSZOK to dwie różne usługi. Poznański regulamin PSZOK pozwala obsłudze odmówić przyjęcia odpadów dostarczonych niezgodnie z regulaminem albo wtedy, gdy ich przyjęcie mogłoby zagrozić zdrowiu lub życiu ludzi.

Odmowa może dotyczyć również odpadów, które wyglądają na pochodzące z działalności gospodarczej, a nie z gospodarstwa domowego. Podobne ograniczenia dotyczą mobilnego PSZOK. Operator przyjmie tylko odpady objęte daną usługą, jeśli przygotujesz je zgodnie z regulaminem.

Błąd, konsekwencja i sposób naprawy

Co zrobić, gdy pojemnik nie został opróżniony?

Najpierw sprawdź, czy operator pozostawił naklejkę, zawieszkę albo inną informację o przyczynie. Jeśli problemem jest niewłaściwa segregacja, popraw zawartość pojemnika zgodnie z instrukcją operatora. Nie warto przesypywać wszystkiego do odpadów zmieszanych bez sprawdzenia lokalnych zasad.

Następnie sprawdź harmonogram kolejnego odbioru. W części systemów operator odbiera taki pojemnik dopiero przy kolejnym terminie dla danej frakcji albo razem z odpadami resztkowymi. Jeśli operator nie zostawił żadnej informacji, a przygotowałeś pojemnik prawidłowo, zgłoś problem operatorowi lub gminie.

Nieodebrany pojemnik nie zawsze oznacza karę

Najważniejsze jest rozróżnienie między chwilowym błędem w pojemniku a stwierdzeniem niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania. Opłata podwyższona wymaga procedury. Operator przekazuje informację gminie, a organ określa podwyższoną opłatę w drodze decyzji.

Dlatego sama naklejka na pojemniku nie jest jeszcze tym samym co ostateczna decyzja o wyższej opłacie. Dla mieszkańca praktyczna zasada jest prostsza: pojemnik został najpierw sprawdź powód, popraw błąd i dopiero potem oceniaj, czy potrzebna jest reklamacja.

Źródła:

• OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 21 maja 2025 r.
• UCHWAŁA NR VIII/122/24 RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia 24 października 2024 r.
• WYTYCZNE DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU NIESELEKTYWNEGO GROMADZENIA ODPADÓW KOMUNALNYCH – GOSPODARKA ODPADAMI AGLOMERACJI POZNAŃSKIEJ

Zobacz również: Recykling i segregacja odpadów – obowiązki gmin i mieszkańców