„Energia dla ludzi” – przełomowa deklaracja i mocne wsparcie dla energetyki obywatelskiej
Transformacja energetyczna w Polsce coraz wyraźniej przenosi się na poziom lokalny. Kluczową rolę mają w niej odegrać mieszkańcy, samorządy oraz lokalne przedsiębiorstwa. Podczas Forum Energetyki Obywatelskiej 2026 we Wrocławiu podpisano wspólną deklarację „Energia dla ludzi”, która wyznacza kierunek rozwoju rozproszonych źródeł energii. Jednocześnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zapowiedział nowe środki na wsparcie społeczności energetycznych.
Zaangażowanie obywateli w produkcję i zarządzanie energią przestaje być wyłącznie ekologicznym postulatem. Coraz częściej staje się także jednym z filarów bezpieczeństwa energetycznego kraju. Potwierdzeniem tego jest deklaracja podpisana we Wrocławiu. Dokument powstał we współpracy Ministerstwa Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW oraz podmiotów działających na rzecz czystej energii.
Spis treści
„Energia dla ludzi” jako nowy etap transformacji
W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele administracji rządowej, samorządów, instytucji finansujących transformację energetyczną, sektora energetycznego oraz środowiska naukowego. Jednym z głównych tematów była rola energetyki obywatelskiej w budowaniu bezpieczeństwa energetycznego kraju. Równie ważne było jej znaczenie dla rozwoju lokalnych gospodarek.
Podpisana we Wrocławiu deklaracja „Energia dla ludzi” ma integrować działania administracji publicznej, samorządów oraz instytucji wspierających transformację energetyczną. Ponadto dokument ma wzmacniać współpracę podmiotów zaangażowanych w rozwój energetyki obywatelskiej.
Jak podkreślono w dokumencie, zakłada on rozwój „lokalnych społeczności energetycznych, autokonsumpcji, magazynowania energii oraz nowoczesnych modeli bilansowania energii”. Sygnatariusze zobowiązali się również do działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski. Jednocześnie deklarują wsparcie dla budowania odporności lokalnych społeczności.
W centrum tej koncepcji znajduje się założenie, że energia powinna być w coraz większym stopniu wytwarzana, magazynowana i wykorzystywana lokalnie. Jak podczas Forum wskazywała minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska:
„Energetyka oparta na systemie rozproszonym tworzy strukturę znacznie bardziej odporną na różnego rodzaju zagrożenia – zarówno na potencjalne ataki ze strony agresora, jak i na kryzysy wynikające z niestabilności systemu”.
80 mln zł na rozwój społeczności energetycznych
Istotnym elementem Forum była także zapowiedź uruchomienia przez NFOŚiGW ogólnopolskiego programu wsparcia rozwoju społeczności energetycznych. Prezes zarządu Funduszu Dorota Zawadzka-Stępniak poinformowała, że na ten cel zostanie przeznaczone 80 mln zł. Podkreśliła również, że:
„Energetyka obywatelska to nie przyszłość – to teraźniejszość polskich samorządów. Gminy i wspólnoty lokalne mają dziś realne narzędzia, by produkować własną energię, obniżać koszty i budować lokalną odporność energetyczną. NFOŚiGW jest tu po to, by ten proces wspierać”.
Środki mają zostać przekazane wojewódzkim funduszom ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Program będzie bazował na doświadczeniach związanych ze wsparciem spółdzielni energetycznych. Ma również służyć tworzeniu modelowych społeczności energetycznych. Wsparcie obejmie przede wszystkim przygotowanie dokumentacji technicznej i analitycznej. Dzięki temu łatwiejsza będzie realizacja lokalnych przedsięwzięć energetycznych.
Bezpieczeństwo energetyczne budowane oddolnie
Podczas Forum wielokrotnie podkreślano znaczenie energetyki obywatelskiej dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Rozwój społeczności energetycznych ma umożliwić mieszkańcom, samorządom i przedsiębiorcom wspólne wytwarzanie oraz wykorzystywanie energii z odnawialnych źródeł.
Zdaniem uczestników wydarzenia lokalny wymiar transformacji energetycznej będzie odgrywał coraz większą rolę. Jest to ważne zarówno dla bezpieczeństwa dostaw energii, jak i dla rozwoju regionalnych gospodarek.
Podsumowanie: „Energia dla ludzi” jako element przyszłego systemu
Forum Energetyki Obywatelskiej 2026 potwierdziło rosnące znaczenie energetyki obywatelskiej i rozproszonej w polskiej transformacji energetycznej. Jak podkreślał podczas wydarzenia wiceminister rozwoju i technologii Michał Jaros, „energetyka obywatelska stanie się sercem transformacji”, umożliwiając lokalną produkcję i magazynowanie energii.
Tym samym deklaracja „Energia dla ludzi” oraz zapowiedź nowego programu wsparcia NFOŚiGW pokazują, że rozwój społeczności energetycznych staje się jednym z ważnych kierunków transformacji energetycznej w Polsce. Przeczytaj też oopracowanie Munipro.pl o tym, czym są spółdzielnie energetyczne.
Źródła: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, NFOŚiGW
