Ile zapłacimy za śmieci w 2027 roku? Gminy już podnoszą stawki

fot. Jan Chrobot

Stawki za śmieci w 2027 r. wzrosną w części polskich gmin. W Mroczy stawka dla czteroosobowej rodziny wzrośnie do 168 zł miesięcznie, a w Kątach Wrocławskich do 172 zł. Nie wszędzie można jednak mówić o podwyżce w taki sam sposób, bo gminy stosują różne metody naliczania opłat.

W połowie października 2026 r. część samorządów ma już ustalone opłaty na przyszły rok. Dlatego ogólnopolskiego rachunku za śmieci na przyszły rok jeszcze nie ma. Pierwsze decyzje pokazują jednak kierunek: gminy ponownie przeliczają koszty transportu, zagospodarowania, PSZOK-ów, administracji i selektywnej zbiórki.

Stawki za śmieci w Mroczy. Od stycznia 2027 r. będzie drożej

W Mroczy rada miejska zdecydowała jeszcze w marcu 2026 r., że od 1 stycznia 2027 r. stawka dla nieruchomości zamieszkanej przez nie więcej niż cztery osoby wyniesie 42 zł miesięcznie od mieszkańca. W drugiej połowie 2026 r. obowiązuje tam 40 zł. Oznacza to wzrost o 2 zł na osobę.

Dla czteroosobowej rodziny rachunek wzrośnie więc:

Różnica to 96 zł rocznie.

Mrocza uzasadnia zmianę m.in. rosnącymi kosztami pracy, odbioru i zagospodarowania odpadów oraz zmianą struktury strumienia śmieci. Gmina wskazuje również na rosnące koszty zagospodarowania odpadów selektywnie zebranych.

W Kątach Wrocławskich czteroosobowa rodzina zapłaci 172 zł miesięcznie

Od 1 stycznia 2027 r. w Kątach Wrocławskich stawka za odpady segregowane wyniesie 43 zł miesięcznie od osoby. Co istotne, uchwałę przyjęto 24 września 2026 r. Dla porównania r. mieszkańcy płacą 40 zł od osoby.

Dla rodziny czteroosobowej oznacza to:

Roczny rachunek wzrośnie więc o 144 zł. Gmina tłumaczy zmianę tym, że wpływy z obecnych opłat nie pokrywają kosztów funkcjonowania systemu. W kalkulacji uwzględniane są m.in. odbiór i transport odpadów, koszty instalacji, utrzymanie PSZOK-u, administracja oraz edukacja ekologiczna.

Goleniów pokazuje, dlaczego prosty ranking stawek może być mylący

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja w Goleniowie. Przyjęta uchwała przewiduje w 2027 r. dwa sposoby rozliczenia mieszkańców. W zabudowie jednorodzinnej stawka ma wynosić 39 zł od osoby miesięcznie, natomiast w zabudowie wielorodzinnej 13 zł za 1 m³ zużytej wody.

To oznacza, że nie da się uczciwie wpisać Goleniowa do jednej tabeli „stawka od mieszkańca”. Dla czteroosobowej rodziny w domu jednorodzinnym koszt wyniósłby: 4 × 39 zł = 156 zł miesięcznie, czyli 1872 zł rocznie.

W bloku rachunek będzie zależał od zużycia wody. Przykładowo, jeżeli gospodarstwo zużywa średnio 10 m³ miesięcznie, opłata wyniesie 10 × 13 zł = 130 zł miesięcznie. Natomiast przy zużyciu 12 m³ będzie to już 156 zł. Dlatego porównując opłaty za śmieci w 2027 r., trzeba uwzględniać nie tylko wysokość stawki, lecz również metodę jej naliczania.

Nie wszystkie gminy mają już gotową stawkę na 2027 rok

Na początku października wiele samorządów jest dopiero na etapie zamówień publicznych. Przykładowo Piekary Śląskie prowadzą postępowanie dotyczące zagospodarowania odpadów komunalnych w 2027 r. Co więcej, zamówienie podzielono na sześć części obejmujących m.in. odpady zmieszane, wielkogabarytowe, tworzywa, bioodpady i odpady zielone.

Chełm Śląski ogłosił natomiast postępowanie na odbiór i zagospodarowanie odpadów oraz prowadzenie PSZOK-u od 1 stycznia do 31 grudnia 2027 r. Przetargi przygotowują również m.in. Chodzież i Bystra-Sidzina. Dopiero wyniki takich postępowań pokażą pełny koszt usługi i mogą stać się podstawą do kolejnych lokalnych kalkulacji stawek.

Dlaczego stawki za śmieci różnią się między gminami

Opłata pobierana od mieszkańca nie jest prostym przeliczeniem wartości umowy z firmą odbierającą odpady. Przede wszystkim ustawa nakazuje uwzględniać m.in. liczbę mieszkańców, ilość wytwarzanych odpadów oraz koszty funkcjonowania systemu. Co więcej, rada gminy może stosować różne metody naliczania: od mieszkańca, od zużytej wody, od powierzchni lokalu lub od gospodarstwa domowego.

Na rachunek systemu składają się m.in.:

• odbiór i transport odpadów,
• zagospodarowanie poszczególnych frakcji,
• prowadzenie PSZOK-u,
• administracja,
• edukacja,
• obsługa bioodpadów i tekstyliów,
• różnice między wpływami z opłat a rzeczywistymi kosztami.

Dlatego nawet podobne gminy mogą ustalić bardzo różne stawki.

Porównanie stawek za śmieci w 2027 roku

Na tym etapie można już mówić o rzeczywistych podwyżkach w konkretnych samorządach. Przykładowo w Mroczy stawka dla pierwszych czterech mieszkańców wzrasta z 40 do 42 zł. Z kolei w Kątach Wrocławskich rośnie z 40 do 43 zł. W rezultacie dla czteroosobowej rodziny różnica wygląda tak:

* Dla domu jednorodzinnego i czterech mieszkańców. W zabudowie wielorodzinnej od 2027 r. metoda ma być oparta na zużyciu wody.

To jeszcze zbyt mała próba, by wyciągać wniosek o skali podwyżek w całym kraju.

Przetargi pokażą, gdzie rachunki mogą wzrosnąć dalej

Najbliższe tygodnie mogą pokazać, w których gminach stawki za śmieci w 2027 r. jeszcze wzrosną. W wielu samorządach przetargi na odbiór i zagospodarowanie odpadów czekają na rozstrzygnięcie. Jeśli oferty wykonawców okażą się wyższe od założeń budżetowych, rady gmin staną przed wyborem: zwiększyć finansowanie systemu z dochodów własnych albo podnieść opłaty mieszkańcom. Kąty Wrocławskie już w uzasadnieniu uchwały wskazują, że pobierane opłaty nie pokrywają kosztów funkcjonowania systemu.

Podobne napięcie widać w Goleniowie, gdzie koszty systemu za 2025 r. wyniosły około 19,8 mln zł, podczas gdy wpływy od mieszkańców wskazane w dokumentach wyniosły około 13 mln zł. Jednocześnie wokół kalkulacji nowych stawek pojawiły się spory. Dlatego tego przypadku nie należy przedstawiać jako prostego modelu dla innych gmin.

Ile zapłacimy za śmieci w 2027 roku?

Dziś nie ma jednej odpowiedzi dla całej Polski. Pierwsze uchwały pokazują stawki rzędu 39–43 zł od osoby, ale porównanie jest utrudnione przez różne metody rozliczeń, ulgi za kompostowanie oraz lokalne zasady systemu.

Dla mieszkańca najważniejsze będą trzy dokumenty: uchwała rady gminy, wynik nowego przetargu oraz kalkulacja kosztów systemu. Dopiero po zebraniu większej liczby uchwał będzie można rzetelnie powiedzieć, gdzie opłaty faktycznie wzrosły najbardziej.

Źródła:

• UCHWAŁA NR XXVI/256/2026 RADY MIEJSKIEJ W MROCZY
• Uchwała nr XXXI/319/2026 w sprawie zmiany uchwały w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty.
• UCHWAŁA NR XXXII/281/26 RADY MIEJSKIEJ W GOLENIOWIE z dnia 20 maja 2026 r.
• OBWIESZCZENIE MARSZAŁKA SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ z dnia 26 lutego 2024 r.

Zobacz również: Opłaty za śmieci 2026. Gminy zbliżają się do granicy stawek