Premia społeczna: wnioski do 16 września

fot. Munipro / Ai

Premia społeczna daje samorządom czas do 16 września 2026 r. na złożenie wniosku w pierwszej rundzie IV naboru. Gmina lub powiat może otrzymać łącznie do 800 tys. zł, a grant może pokryć do 95 proc. wartości usług społecznych realizowanych przez podmiot ekonomii społecznej.

Na 11 września do końca rundy zostało pięć dni. Dla samorządu, który ma już rozpoznaną potrzebę mieszkańców i wie, jaką usługę chce zlecić, to nadal realny termin na finalizację wniosku. Jeżeli jednak gmina dopiero zastanawia się, jaką usługę uruchomić, dla kogo i z jakim podmiotem ekonomii społecznej współpracować, lepszym rozwiązaniem może być przygotowanie dokumentacji na kolejną rundę. Ta ma rozpocząć się 12 października 2026 r.

Premia społeczna: pierwsza runda trwa do 16 września

Pierwsza runda IV naboru rozpoczęła się 17 sierpnia i kończy 16 września 2026 r. Wnioski składa się przez generator projektu „Premia społeczna”. Formalnym grantobiorcą jest jednostka samorządu terytorialnego. To gmina lub powiat składa wniosek, podpisuje umowę i odpowiada za prawidłową realizację oraz rozliczenie grantu.

Jednostka organizacyjna samorządu, np. ośrodek pomocy społecznej, centrum usług społecznych czy powiatowe centrum pomocy rodzinie, może uczestniczyć w przygotowaniu lub realizacji projektu. Nie staje się jednak przez to grantobiorcą.

Premia społeczna może wynieść do 800 tys. zł

IV nabór przyniósł wyraźne zwiększenie skali wsparcia. Jedna JST może otrzymać łącznie do 800 tys. zł, a dofinansowanie może pokryć do 95 proc. wartości usługi społecznej. Wkład własny samorządu wynosi więc co najmniej 5 proc.

Usługi objęte projektem można realizować i rozliczać do 31 maja 2029 r. Nowością jest także możliwość przeznaczenia do 5 proc. grantu na specjalistę ds. współpracy z podmiotami ekonomii społecznej. Jest to rozwiązanie fakultatywne.

Premia społeczna to nie tylko wsparcie dla OPS

„Premia społeczna” łatwo może zostać odczytana jako kolejny program adresowany przede wszystkim do pomocy społecznej. Zakres jest jednak szerszy. Dokumentacja IV naboru obejmuje katalog 17 usług społecznych, a strona programu wymienia m.in. usługi dla seniorów, osób z niepełnosprawnościami, rodzin i dzieci, poradnictwo specjalistyczne oraz usługi opiekuńcze.

W katalogu znajdują się np. usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania, usługi sąsiedzkie czy opieka wytchnieniowa. Dlatego projekt może być interesujący nie tylko dla OPS. W zależności od lokalnej organizacji usług w przygotowanie przedsięwzięcia mogą być zaangażowane także CUS, PCPR oraz inne jednostki samorządu.

JST dostaje pieniądze, ale usługę realizuje PES

Podstawą Premii społecznej jest współpraca samorządu z podmiotem ekonomii społecznej. Dlatego PES nie składa samodzielnie wniosku o grant i nie otrzymuje go bezpośrednio jako grantobiorca. Zamiast tego JST zleca podmiotowi ekonomii społecznej realizację usługi zgodnie z obowiązującymi przepisami i dokumentacją konkursową.

To rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. W związku z tym samorząd nie powinien traktować „Premii społecznej” wyłącznie jako kolejnego źródła pieniędzy na działalność własnej jednostki. Co więcej, projekt ma rozwijać lokalny rynek usług wykonywanych przy współpracy sektora publicznego i ekonomii społecznej.

Daniel Prędkopowicz, prezes Zarządu Fundacji Fundusz Współpracy, ujmuje cel programu tak:
„Naszym celem jest nie tylko wspieranie samorządów w finansowaniu usług społecznych, ale także budowanie trwałych partnerstw z podmiotami ekonomii społecznej.”

Jakie usługi można sfinansować?

Przed złożeniem wniosku o premię społeczną samorząd powinien sprawdzić, czy planowane działanie mieści się w katalogu usług kwalifikowanych.

Wśród możliwych obszarów znajdują się m.in.:

• usługi opiekuńcze, w tym świadczone w domu,
• usługi sąsiedzkie,
• opieka wytchnieniowa,
• działania dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami,
• wsparcie rodzin i dzieci,
• poradnictwo specjalistyczne.

Nie każda działalność społeczna automatycznie kwalifikuje się do grantu. Projekt odsyła do szczegółowego katalogu określonego w procedurach konkursowych.

Grudziądz przeznaczył grant na usługi sąsiedzkie dla seniorów

Przykładem wykorzystania „Premii społecznej” są usługi sąsiedzkie w Grudziądzu. Miasto uzyskało wcześniej 306 990 zł na zwiększenie dostępności takiej pomocy dla seniorów. Usługi obejmują m.in. wsparcie w codziennym funkcjonowaniu, zakupach, załatwianiu spraw i podtrzymywaniu kontaktów społecznych.

To pokazuje, że finansowana usługa nie musi oznaczać tworzenia nowej placówki. Pieniądze mogą posłużyć również do rozwinięcia wsparcia świadczonego blisko miejsca zamieszkania osoby starszej.

Samorządy już korzystają z Premii społecznej

Premia społeczna ma za sobą kilka wcześniejszych rund. Przykładowo w szóstej rundzie III naboru pozytywnie oceniono 59 wniosków z 15 województw, a łączna wartość przyznanych grantów wyniosła ponad 11,66 mln zł.

To ważny sygnał dla gmin i powiatów przygotowujących się do obecnego naboru Premii społecznej. Program nie jest już wyłącznie pilotażową koncepcją, ponieważ samorządy realizują dzięki niemu konkretne usługi. Jednocześnie warunki IV naboru są korzystniejsze niż we wcześniejszych edycjach. Maksymalna wartość grantu wzrosła do 800 tys. zł, a poziom dofinansowania do 95 proc.

Czy jest jeszcze sens składać wniosek przed 16 września?

Tak, ale przede wszystkim wtedy, gdy samorząd ma już przygotowaną znaczną część koncepcji.

Na pięć dni przed terminem warto sprawdzić przede wszystkim:

Premia społeczna: kolejna runda rusza 12 października

Samorząd, który nie zdąży z wnioskiem o Premię społeczną do 16 września, nie traci definitywnie możliwości skorzystania z programu. Organizator zapowiada rozpoczęcie kolejnej rundy 12 października 2026 r.

Dodatkowe tygodnie można wykorzystać na diagnozę potrzeb, wybór usługi, analizę rynku podmiotów ekonomii społecznej oraz przygotowanie kosztów. Strona programu informuje również, że kolejne rundy mają być powtarzane do 2029 r. lub do wyczerpania środków.

Co samorząd powinien sprawdzić przed wysłaniem wniosku?

Najpierw trzeba upewnić się, że wybrana usługa mieści się w katalogu IV naboru. Następnie JST powinna sprawdzić dokumentację konkursową, zasady zlecenia usługi PES, wartość grantu i wkład własny. Na stronie projektu dostępne są procedury konkursowe, wzór wniosku, karta oceny, wzór umowy oraz dokumenty dotyczące rozliczenia.

Dostępny jest także kalkulator i generator wniosków. Dopiero po przejściu tej ścieżki warto podjąć decyzję, czy wniosek jest gotowy na rundę kończącą się 16 września.

Premia społeczna ma finansować usługę, nie sam formularz

Największą wartością programu dla JST nie jest sam poziom dofinansowania. Grant ma pozwolić uruchomić lub rozwinąć usługę, której potrzebują mieszkańcy, a jednocześnie stworzyć trwałą relację z lokalnym podmiotem ekonomii społecznej.

Dlatego na kilka dni przed zakończeniem rundy najważniejszym pytaniem nie jest: „czy zdążymy wypełnić generator?”, ale: „czy wiemy, jakiej usługi potrzebują mieszkańcy i kto będzie potrafił ją dobrze wykonać?” Jeśli odpowiedź jest twierdząca, termin 16 września nadal może być osiągalny. Jeśli nie, kolejna szansa pojawi się już 12 października.

Źródła:

• IV nabór – najważniejsze zmiany
• IV nabór – nowe zasady

Zobacz również: Premia społeczna. Sprawdź, czy twój samorząd dostał dodatkowe pieniądze