Minister zapowiada 30 tys. mieszkań w ramach SIM. Jaki jest w nich czynsz?

fot. MFiPR

– W przyszłym roku powstanie 4200 mieszkań, a do 2029 roku – kolejne 20 tysięcy – zapewnia Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej. Te lokale powstają w ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych. SIM-y mają zapewniać mieszkania o umiarkowanym czynszu. Na czym dokładnie polegają te inwestycje?

Ile mieszkań powstanie w ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych?

29 grudnia 2025 roku Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej podsumowała działalność Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych. W jej opinii, w ostatnim czasie można mówić o znacznym przyspieszeniu oddawania mieszkań w ramach SIM-ów.

– Dwa lata temu położyliśmy realne fundamenty pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Te fundamenty dziś przekładają się na konkretne mieszkania. Dwa lata temu, po sześciu latach działania SIM KZN, był gotowy jeden blok i 40 mieszkań. Dziś mówimy o setkach i tysiącach mieszkań w budowie i realizacji. Tak wygląda realne przyspieszenie w mieszkalnictwie. Tak działają SIM-y i tak działa zreformowany, naprawiony KZN. Coraz szybciej, skuteczniej i na coraz większą skalę – podkreśla szefowa resortu.

Dane Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej wskazują, że w latach 2018-2023 system wygenerował zaledwie 40 mieszkań. Sytuacja zmieniła się w 2024 roku, kiedy do użytku oddano 160 lokali. Natomiast w 2025 roku przekazano już 1313 gotowych mieszkań. Z kolei na rok 2026 planowane jest oddanie 4200 lokali w ramach SIM-ów.

– Między 2027 a 2029 rokiem powstanie ich kolejne ponad 20 tysięcy – dodaje Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Jednocześnie resort funduszy przekonuje, że w sumie do 2029 r. w ramach Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych powstanie blisko 30 tys. mieszkań.

Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe – czym są i jaki mają cel?

Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa to spółka, która buduje lokale o umiarkowanym czynszu dla osób o średnich dochodach. Jej głównymi wspólnikami zostają gminy oraz Skarb Państwa, który jest reprezentowany przez Krajowy Zasób Nieruchomości. Dzięki współpracy samorządów z KZN powstają całe osiedla, które realnie zmieniają krajobraz polskich miast. To partnerstwo pozwala na efektywne wykorzystanie gruntów publicznych pod budownictwo wielorodzinne.

Program SIM-ów stawia sobie cel zapewnienie mieszkań osobom, które jednocześnie zarabiają zbyt dużo, aby otrzymać mieszkanie komunalne, ale też zbyt mało, żeby uzyskać kredyt hipoteczny.

Włodarze samorządów chętnie przystępują do SIM-ów, widząc w nich szansę na zatrzymanie młodych mieszkańców w regionie. Dodatkowo gminy zyskują narzędzie do walki z deficytem lokali na swoim terenie.

Na jakie dofinansowanie mogą liczyć Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe?

Warto dodać, że SIM-y mogą liczyć na znaczne dofinansowanie. W budżecie państwa na 2026 rok na budownictwo społeczne i komunalne trafi rekordowa kwota przekraczająca 8 mld zł. Dotacje popłyną również z Krajowego Planu Odbudowy – będzie to niemal 1 mld zł. Dodatkowo, państwo inwestuje blisko 14 mld zł z KPO w termomodernizację i wymianę źródeł ciepła w budynkach. Dzięki tym funduszom lokatorzy zapłacą znacznie niższe rachunki za ogrzewanie w nowych blokach.

Na tym jednak nie koniec, bowiem z Funduszy Europejskich dla Rozwoju Społecznego dla gmin przeznaczono 9 mln zł na doradztwo. Dzięki tym funduszom samorządy mogą profesjonalne przygotować kolejne Społeczne Inwestycje Mieszkaniowe.

Kto może ubiegać się o mieszkanie z SIM?

Aby zamieszkać w nowoczesnym mieszkaniu wybudowanym przez SIM, potencjalny najemca musi spełnić kilka kluczowych warunków. Przede wszystkim osoba ubiegająca się o lokal nie może posiadać tytułu prawnego do innej nieruchomości w tej samej miejscowości. Jednocześnie przyszły lokator musi wykazać się dochodami, które nie pozwalają mu na uzyskanie komercyjnego kredytu hipotecznego.

Żeby uzyskać mieszkanie w ramach jednej ze Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych, należy także zobowiązać się do wpłacenia tzw. partycypacji, czyli udziału w kosztach budowy. Kwota ta nie może jednak przekroczyć 30 proc. kosztów budowy konkretnego lokalu mieszkalnego.

W zamian za ten wkład najemca zyskuje prawo do korzystania z mieszkania o umiarkowanym, bezpiecznym czynszu. Dodatkowo mechanizm SIM przewiduje możliwość dojścia do pełnej własności mieszkania po upływie odpowiedniego czasu.

Warto przy tym pamiętać, że zgodnie z prawem stawka czynszu w SIM za 1 mkw. powierzchni użytkowej w skali roku nie może przekroczyć 4 proc. aktualnego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 mkw. powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych dla danego województwa.

Jakie są koszty najmu i partycypacji w lokalu z SIM-u? Przykłady z Chorzowa i Krakowa

Wartość partycypacji oraz czynszu zależy m.in. od powierzchni mieszkania, jak również od konkretnej Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej. Na przykład SIM Śląsk dla inwestycji przy ul. Michałkowickiej w Chorzowie określiła wartość partycypacji na kwotę 2 200 zł za 1 mkw. Natomiast sam czynsz będzie wynosić 20,00 zł/mkw, przy czym stawka ta nie uwzględnia opłat z tytułu zużycia centralnego ogrzewania, wody oraz opłat za wywóz odpadów komunalnych.

Natomiast SIM Ziemia Krakowska podaje, że wysokość partycypacji wynosi około 15 proc. kosztów budowy mieszkania, czyli obecnie ok. 1000–1500 zł za mkw. Stawka czynszu nie przekroczy obecnie 20,23 zł/mkw. miesięcznie. Jednak jest to stan na grudzień 2025 r.

Społeczna Agencja Najmu jako uzupełnienie SIM-ów

Dodatkowo Krajowy Zasób Nieruchomości stawia także na rozwój Społecznych Agencji Najmu (SAN). Mają one być uzupełnieniem dla inwestycji SIM. Agencje pozyskują mieszkania z rynku, remontują je, a następnie zarządzają ich wynajmem na preferencyjnych warunkach.

Więcej na ten temat przeczytasz w artykule: „W Polsce brakuje 119 tys. mieszkań komunalnych”. Społeczne Agencje Najmu to rozwiążą?

Źródło: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Społeczna inicjatywa mieszkaniowa – MFiPR, SIM Śląsk, SIM Ziemia Krakowska