System kaucyjny 2026: Nowe opłaty dla producentów i zmiany dla klientów

fot. Canva + MKiŚ

Od 1 stycznia 2026 roku system kaucyjny w Polsce wchodzi w nową fazę. Co dokładnie się zmieni? Czy butelki szklane będą dalej w systemie? Co nowe zmiany oznaczają dla konsumentów?

Polacy oddali już ponad 0,5 mln opakowań w ramach systemu kaucyjnego

Ministerstwo Klimatu i Środowiska 29 grudnia 2025 roku podsumowało pierwsze trzy miesiące funkcjonowania systemu kaucyjnego w Polsce. W ocenie resortu, dane wskazują na dynamiczny wzrost zainteresowania nowymi zasadami gospodarowania odpadami.

Rządowe dane wskazują, że znacznie przyspiesza wprowadzanie na rynek produktów z opakowaniami z logo kaucji. Podczas gdy w październiku było to ok. 85 tys. sztuk, to już w listopadzie ta liczba wzrosła do poziomu 2,5 miliona sztuk. Z kolei dane operatorów systemu kaucyjnego wskazują, że pod koniec listopada w całym łańcuchu dostaw znajdowało się już 60 milionów opakowań w systemie kaucyjnym.

Co ważne, również konsumenci włączają się w rozwój systemu kaucyjnego w Polsce. W ciągu niespełna trzech miesięcy do butelkomatów i punktów manualnej zbiórki wróciło około 500 tys. opakowań z logo kaucji.

– System kaucyjny rozwija się tak jak to przewidywaliśmy i jak to zapowiadaliśmy – przekonuje Anita Sowińska, wiceminister klimatu.

To także może Cię zainteresować: System kaucyjny w praktyce – handel ma wątpliwości, a klienci mgliste pojęcie

System kaucyjny 2026 – koniec okresu przejściowego

Dodatkowo opakowań z logo systemu kaucyjnego w najbliższych tygodniach będzie przybywać. Wynika to z faktu, że 1 stycznia 2026 roku system kaucyjny w Polsce zaczyna obowiązywać w pełnym zakresie i kończy okres przejściowy.

W praktyce oznacza to, że początku 2026 roku producenci, którzy przystąpili do systemu kaucyjnego, będą mogli wprowadzać na rynek wyłącznie napoje w opakowaniach ze znakiem kaucji. Natomiast producenci i importerzy, którzy nie dołączyli do systemu, będą musieli płacić znacznie wyższą opłatę produktową przy wprowadzaniu produktów na rynek. Ale warto zwrócić uwagę, że w sklepach dalej będzie można kupić napoje w opakowaniach jeszcze bez logo kaucji. Sieci handlowe i małe sklepy będą mogły je sprzedawać do wyczerpania zapasów.

– Powszechnym systemem kaucyjnym objęte są tylko te opakowania, które są oznaczone znakiem kaucji. To bardzo ważne, aby przy zakupach czy po wypiciu napoju sprawdzić, czy opakowania nie należy oddać w systemie kaucyjnym – przestrzega Anita Sowińska.

System kaucyjny 2026: Na jakie koszty muszą przygotować się producenci napojów?

Koszty systemu kaucyjnego dla producentów napojów będą zależały od kilku kwestii. Firmy, które już nawiązały współpracę z jednym z operatorów systemu, oprócz kosztów wynikających z tej umowy, muszą liczyć się z dodatkową opłatą produktową. Będą musieli ją uiścić, jeśli nie wykażą, że osiągnęli poziom co najmniej 77 proc. zbiórki pustych butelek i puszek w ramach systemu kaucyjnego. Jeśli zbiorą mniejszą ilość, wówczas zapłacą 1 zł za każdy brakujący kilogram opakowań.

– Jeżeli wymagany poziom nie zostanie osiągnięty, obowiązek wniesienia opłaty produktowej spoczywa zarówno na producencie, jak i na operatorze, przy czym każdy z nich uiszcza 50% należnej kwoty. Taki system ma na celu mobilizowanie wprowadzających na rynek napoje do przystępowania do systemu kaucyjnego, a operatorów do rzetelnego zarządzania systemem – wskazuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

Potrójna opłata produktowa dla producentów, którzy nie mają umowy z operatorem

Natomiast producenci napojów, którzy nie przystąpili do systemu kaucyjnego i nie mają aktualnej umowy z operatorem, muszą liczyć się ze znacznie wyższą opłatą produktową. Dla nich opłata produktowa będzie potrójna i wyniesie 3 zł za kilogram.

Co dalej ze szklanymi butelkami w powszechnym systemie kaucyjnym w 2026 roku?

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię poruszoną przez Anitę Sowińska podczas konferencji podsumowującej okres przejściowy systemu kaucyjnego w Polsce. Ministerstwo Klimatu i Środowiska nie wyklucza zmian w systemie, które miałyby dotyczyć szklanych butelek wielokrotnego użytku. To dość istotna zmiana, gdyż wcześniej resort zdawał się nie uwzględniać argumentów producentów, w tym polskich browarów.

Jednak obecnie trwają dyskusje nad inicjatywą poselską, która zakłada wydłużenie okresu przejściowego dla szklanych opakowań wielokrotnego użytku. Taka zmiana pozwoliłaby producentom na kontynuowanie zbiórki opakowań w ramach indywidualnych systemów zbiórki. Dla producentów, zwłaszcza browarów, to byłoby znaczne ułatwienie. Pojawia się pytanie, czy wówczas konsumenci nadal musieliby okazywać paragon zakupu przy oddawaniu butelek po piwie?

Wiceministra Anita Sowińska zadeklarowała, że ministerstwo odniesie się do projektu ustawy niezwłocznie po jego oficjalnym wpłynięciu. Do tego czasu butelki szklane do półtora litra pozostają integralną częścią trzech głównych frakcji objętych powszechnym systemem kaucyjnym.

Jakie zasady oddawania opakowań w systemie kaucyjnym obowiązują konsumentów?

Dla samych konsumentów największą zmianą w systemie kaucyjnym w 2026 roku będzie znaczny wzrost opakowań z logo kaucji. To oznacza, że będą musieli więcej zapłacić za dany napój przy kasie. Ale jednocześnie łatwiej i częściej będą mogli odzyskać kaucję.

Warto przy okazji przypomnieć, że stawka kaucji wynosi:

• za butelki PET o pojemności do 3 litrów – 50 groszy;
• za puszki metalowe o pojemności do 1 litra – 50 groszy;
• za butelki szklane wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra – 1 zł.

Pieniądze można uzyskać jedynie za opakowania, które posiadają odpowiednie oznaczenie. Wówczas można oddać opakowania bez paragonu i w dowolnym sklepie, który prowadzi zbiórkę. Na dodatek część sieci handlowych rozszerza system kaucyjny na inne opakowania.

Niektóre sklepy przyjmują opakowania spoza systemu

– Niektóre sklepy wprowadzają promocje i zbierają opakowania nieoznaczone znakiem kaucji. Te rozwiązania są prośrodowiskowe, ale ich zasady określa sam sklep. Reguły powszechnego systemu kaucyjnego są stałe: zwrot bez paragonu, w każdym sklepie, w formie pieniężnej. Te reguły dotyczą jedynie opakowań oznaczonych znakiem kaucji – podsumowuje Anita Sowińska.

Pytanie jak wypadnie podsumowanie funkcjonowanie systemu kaucyjnego pod koniec 2026 roku. Po roku będzie można mówić, czy system spełnia zakładane cele czy jednego konieczna będzie jego zmiana.

Przeczytaj także ten artykuł: „W Polsce brakuje 119 tys. mieszkań komunalnych”. Społeczne Agencje Najmu to rozwiążą?

Źródła: Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Munipro.pl