Rząd pracuje nad nowymi opłatami za śmieci. Maksymalne kary wzrosną 3-krotnie

Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad zmianą ustawy o czystości w gminach. Ma ona wprowadzić nowe zasady naliczania opłat za śmieci. Zakłada ona także znaczny wzrost maksymalnych kar za brak segregowania odpadów. Co jeszcze szykuje rząd i co na to eksperci?

Dlaczego rząd zmienia ustawę o czystości w gminach

Ministerstwo Klimatu i Środowiska opracowało projekt nowelizacji ustawy o czystości w gminach, który trafił do konsultacji publicznych. Organizacje mogą zgłaszać swoje uwagi do końca listopada 2025 r. Projekt ma na celu stworzenie bardziej efektywnego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Ma on również dostosować polskie prawo i system do wymogów Unii Europejskiej w zakresie recyklingu. Normy unijne zakładają, że każdy kraj członkowski osiągnie poziom recyklingu odpadów na poziomie co najmniej 55% do 2025 r. i 60% do 2030 r. Polska w 2023 r. osiągnęła poziom 32%.

PSZOK-i i mobilny odbiór odpadów w nowej ustawie o czystości w gminach

W projekcie ustawy zapisano, że samorządy mają zapewnić więcej Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK). Obecnie ich liczba utrudnia mieszkańcom korzystanie z nich i obniża skuteczność selektywnej zbiórki. Ministerstwo proponuje, aby jeden PSZOK przypadał na każde pełne 50 000 mieszkańców i był oddalony od innych o co najmniej 5 km. W przypadku wysokich kosztów utworzenia nowych punktów, gmina może wprowadzić mobilny odbiór odpadów co najmniej raz w miesiącu, informując o tym mieszkańców na stronie urzędu.

Nowe opłaty za odpady w projekcie ustawy o czystości w gminach

Ministerstwo proponuje wprowadzenie opłat za odpady w części stałej, obejmującej koszty funkcjonowania systemu, oraz części zmiennej zależnej od masy wytwarzanych odpadów przez mieszkańców. Umożliwia to bardziej sprawiedliwe naliczanie opłat i motywuje do segregacji – komentuje Konrad Nowakowski, prezes Polskiej Izby Odzysku i Recyklingu Opakowań (PIOIRO).

Weryfikacja deklaracji o odpadach według nowej ustawy o czystości w gminach

Nowelizacja pozwoli samorządom weryfikować deklaracje o liczbie osób w gospodarstwie domowym na podstawie danych o zużyciu wody i ścieków dostarczanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne. Dane te będą udostępniane nieodpłatnie w terminie 14 dni. Umożliwi to gminom prowadzenie postępowań administracyjnych i dokładniejsze naliczanie opłat za odpady.

Nowe stawki kar w ustawie o czystości w gminach

Nowa ustawa przewiduje istotny wzrost kar: maksymalna grzywna dla podmiotów przetwarzających odpady wyniesie 1000 zł za niezrealizowany wniosek, a kary administracyjne za nieterminowe sprawozdania wyniosą od 50 zł do 300 zł. Wprowadzenie dobrowolności w niektórych postępowaniach administracyjnych ma zmniejszyć obciążenia urzędów i ograniczyć poczucie represyjności systemu.

Zwolnienia z opłat za śmieci w nowej ustawie o czystości w gminach

Nowe przepisy przewidują częściowe lub całkowite zwolnienia z opłat za śmieci dla seniorów, osób niepełnosprawnych, właścicieli domków letniskowych kompostujących bioodpady oraz osób w trudnej sytuacji życiowej lub dotkniętych zdarzeniem losowym. Ostateczną decyzję podejmuje rada gminy lub włodarz miasta.

Terminy wejścia w życie i dostosowania samorządów

Nowelizacja ustawy wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r. Samorządy będą miały 24 miesiące na stworzenie dodatkowych PSZOK-ów lub wdrożenie mobilnego odbioru odpadów. Natomiast rady gmin będą miały 12 miesięcy na dostosowanie uchwał dotyczących utrzymania czystości w gminie.

Komentarze branży komunalnej

Branża zauważa, że zmiana prawa może poprawić funkcjonowanie gmin i życie mieszkańców. Jednak koszty wdrożenia systemu identyfikacji odpadów mogą być wysokie, co budzi wątpliwości samorządowców. Istnieje też ryzyko podrzucania śmieci do koszy ulicznych lub porzucania ich w lasach.

To również Cię zainteresuje: System kaucyjny ruszył ospale. Czy mobilne butelkomaty go napędzą?

Źródło: Munipro.pl, legislacja.gov.pl, Konrad Nowakowski/LinkedIn

{
„@context”: „https://schema.org”,
„@type”: „FAQPage”,
„mainEntity”: [
{
„@type”: „Question”,
„name”: „Kiedy wejdzie w życie nowa ustawa o czystości w gminach?”,
„acceptedAnswer”: {
„@type”: „Answer”,
„text”: „Nowelizacja ustawy o czystości w gminach ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. Samorządy będą miały dodatkowo 24 miesiące na dostosowanie się do wymogów dotyczących PSZOK-ów i innych form odbioru odpadów.”
}
},
{
„@type”: „Question”,
„name”: „Jakie zmiany wprowadzają nowe opłaty za śmieci?”,
„acceptedAnswer”: {
„@type”: „Answer”,
„text”: „Nowa ustawa umożliwia naliczanie opłat za odpady w części stałej i zmiennej – zależnej od masy wytwarzanych odpadów. Dzięki temu system staje się bardziej sprawiedliwy i motywuje mieszkańców do segregacji odpadów.”
}
},
{
„@type”: „Question”,
„name”: „Jak gminy będą weryfikować deklaracje o odpadach?”,
„acceptedAnswer”: {
„@type”: „Answer”,
„text”: „Samorządy będą mogły korzystać z danych wodociągowo-kanalizacyjnych o zużyciu wody, aby sprawdzić poprawność deklaracji mieszkańców dotyczących liczby osób w gospodarstwie domowym.”
}
},
{
„@type”: „Question”,
„name”: „Kto może zostać zwolniony z części lub całości opłat za śmieci?”,
„acceptedAnswer”: {
„@type”: „Answer”,
„text”: „Zwolnienia mogą dotyczyć m.in. seniorów, osób niepełnosprawnych, właścicieli działek rekreacyjnych kompostujących bioodpady, a także osób w trudnej sytuacji życiowej lub materialnej. Ostateczna decyzja należy do rady gminy lub włodarzy miast.”
}
},
{
„@type”: „Question”,
„name”: „Jak zmienią się kary za brak segregacji odpadów?”,
„acceptedAnswer”: {
„@type”: „Answer”,
„text”: „Nowa ustawa przewiduje maksymalne kary do 1000 zł dla podmiotów nieprzekazujących informacji o zagospodarowaniu odpadów oraz podwyższone kary administracyjne dla mieszkańców i przedsiębiorstw w zależności od stopnia naruszenia przepisów.”
}
}
]
}