Polski atom przyśpiesza – nowelizacja specustawy ma zwiększyć tempo realizacji projektu

fot. Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o.

Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji specustawy jądrowej, który ma usprawnić przygotowanie i realizację inwestycji w energetykę jądrową. Polski atom przyśpiesza, a zmiany mają objąć m.in. bezterminowe decyzje lokalizacyjne i uproszczenie procedur administracyjnych Propozycja obejmuje także mechanizm bezpośrednich płatności dla podwykonawców budowy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.

Budowa elektrowni jądrowych to przedsięwzięcia rozpisane na wiele lat, wymagające nie tylko ogromnych nakładów finansowych, ale również sprawnej organizacji prac i stabilnych ram prawnych. Rząd chce ograniczyć bariery administracyjne i zwiększyć bezpieczeństwo firm uczestniczących w realizacji inwestycji. Przyjęty projekt zmian w specustawie jądrowej przewiduje m.in. uproszczenie procedur oraz nowe zasady rozliczania podwykonawców.

Nowelizacja specustawy jądrowej. Co chce zmienić rząd?

10 listopada 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy regulującej przygotowanie i realizację inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. Dokument oznaczony jako UD382 ma dostosować przepisy do wieloletniego charakteru i skali projektów jądrowych.

Jak wskazuje Ministerstwo Energii, obowiązujące regulacje nie zawsze odpowiadają specyfice tak dużych przedsięwzięć. Nowelizacja ma ograniczyć bariery administracyjne i prawne, poprawić przewidywalność procesu inwestycyjnego oraz ułatwić współpracę między uczestnikami budowy.

Projekt przygotował Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej Wojciech Wrochna.

Bezterminowe decyzje lokalizacyjne i uproszczenie procedur

Jedną z istotnych propozycji jest zmiana zasad wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji jądrowych. Zamiast dotychczasowego maksymalnego okresu 10 lat mają być wydawane na czas nieokreślony.

Rozwiązanie ma ograniczyć ryzyko związane z upływem terminu obowiązywania decyzji w przypadku inwestycji, których przygotowanie i realizacja rozciągają się na wiele lat.

Projekt przewiduje również uproszczenie zasad uzyskiwania prawa do nieruchomości, w tym ujednolicenie sposobu uzyskiwania przez inwestora prawa użytkowania wieczystego z rozwiązaniami stosowanymi w innych specustawach inwestycyjnych.

Doprecyzowane mają zostać procedury dotyczące zmiany decyzji lokalizacyjnych i pozwoleń na prace przygotowawcze. Uregulowane będą również zasady doręczania dokumentów oraz zawiadamiania stron postępowania administracyjnego.

Większa ochrona podwykonawców na budowie elektrowni

Ważnym elementem nowelizacji jest wprowadzenie mechanizmu bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia podwykonawcom i dalszym podwykonawcom realizującym roboty budowlane przy pierwszej polskiej elektrowni jądrowej. Projekt przewiduje regulacje dotyczące odpowiedzialności Polskich Elektrowni Jądrowych za bezpośrednie wypłacanie należności za wykonane roboty. Rozwiązanie ma zwiększyć bezpieczeństwo finansowe firm uczestniczących w realizacji inwestycji.

Dla przedsiębiorstw budowlanych i infrastrukturalnych uczestniczących w tak dużych przedsięwzięciach stabilność rozliczeń może mieć istotne znaczenie. Dotyczy to również firm realizujących prace na kolejnych szczeblach łańcucha wykonawców. Nowelizacja zakłada ponadto możliwość określania w umowach dotyczących pierwszej elektrowni jądrowej wyłącznych przyczyn i skutków odstąpienia od umowy. Ma to pozwolić lepiej uwzględnić specyfikę realizacji inwestycji jądrowych.

Polskli atom przyśpiesza: dokumentacja techniczna i finansowanie inwestycji

Projekt przewiduje także uregulowanie zasad bezpiecznego udostępniania dokumentacji technicznej i technologicznej. Dotyczy to m.in. materiałów zawierających szczególnie wrażliwe informacje, raportów z analiz bezpieczeństwa oraz dokumentów objętych ochroną praw autorskich.

Inwestor będzie mógł również, po spełnieniu określonych warunków i uzyskaniu wymaganej opinii lub zgody Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, przedkładać wybrane dokumenty w języku angielskim w postępowaniach dotyczących zezwoleń na działalność związaną z obiektami jądrowymi.

Zmiany obejmują również dostosowanie rocznych limitów wydatków budżetu państwa na wsparcie Polskich Elektrowni Jądrowych. Nowy harmonogram finansowania ma lepiej odpowiadać potrzebom realizacyjnym projektu pierwszej elektrowni.

Pierwsza elektrownia jądrowa na Pomorzu

Polski program energetyki jądrowej zakłada budowę dwóch elektrowni o łącznej mocy do 9 GWe. Pierwsza powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu. Projekt obejmuje trzy reaktory o łącznej mocy około 3,75 GWe. Trwają prace przygotowawcze, a uruchomienie pierwszego bloku planowane jest na 2036 r. Grafika towarzysząca temu artykułowi przedstawia poglądową wizualizację przedstawiającą tę inwestycję przygotowaną przez Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o.

Druga elektrownia pozostaje na etapie przygotowań. Preferowane lokalizacje to Bełchatów i Konin. Wybór partnera technologicznego planowany jest na 2027 r., a uruchomienie pierwszego bloku około 2040 r.

Inwestycje jądrowe szansą dla polskiego przemysłu

Rozwój energetyki jądrowej oznacza nie tylko rozbudowę krajowego systemu energetycznego, ale również wieloletnie przedsięwzięcia budowlane i infrastrukturalne. Projekty tej skali wymagają zaangażowania licznych wykonawców, dostawców oraz przedsiębiorstw specjalistycznych.

Z punktu widzenia branży budowlanej i infrastrukturalnej znaczenie mają przede wszystkim przewidywalność procedur, stabilne finansowanie inwestycji oraz bezpieczeństwo rozliczeń między uczestnikami procesu budowlanego.

Rząd podkreśla, że rozwój energetyki jądrowej ma być również impulsem do zdobywania doświadczenia przez polski przemysł, rozwoju krajowych kompetencji i budowania zaplecza technologicznego.

Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów to kolejny etap zmian legislacyjnych. Proponowane rozwiązania będą wymagały dalszego procedowania, zanim staną się obowiązującymi przepisami.\

Polski atom przyśpiesza: podsumowanie

Projekt nowelizacji specustawy jądrowej przewiduje bezterminowe decyzje lokalizacyjne i uproszczenie procedur inwestycyjnych. Ponadto bierze pod uwagę bezpieczniejsze zasady udostępniania dokumentacji technicznej oraz bezpośrednie płatności dla podwykonawców pierwszej elektrowni jądrowej. Rada Ministrów przyjęła dokument 10 listopada 2026 r. Kolejnym etapem będzie jego procedowanie legislacyjne. Dalsze szczegóły można znaleźć w publikacji Ministerstwa Energii.

Źródło: Ministerstwo Energii