Europejski Kongres Gospodarczy: Polska stawia na GOZ i bezpieczeństwo surowcowe

fot. MKiŚ

Czy ekologia może iść w parze z biznesem? Podczas tegorocznego Europejskiego Kongresu Gospodarczego w Katowicach resort klimatu i środowiska przedstawił jasną wizję: zielona transformacja to nie tylko konieczność klimatyczna, ale przede wszystkim silnik polskiej gospodarki i gwarant naszego bezpieczeństwa. Od systemu kaucyjnego po strategiczne wydobycie surowców – podsumowaliśmy wypowiedzi przedstawicieli ministerstwa

Europejski Kongres Gospodarczy w Katowicach tradycyjnie stał się miejscem ścierania się opinii polityków, przedsiębiorców i ekspertów. Podczas zeszłotygodniowej edycji dyskusja nabrała szczególnego tempa, koncentrując się na odporności gospodarczej. Ministerstwo Klimatu i Środowiska (MKiŚ) wysłało jasny sygnał: Polska nie tylko adaptuje się do unijnych wymogów, ale chce kreować trendy, które uczynią nasz przemysł bardziej konkurencyjnym na arenie międzynarodowej.

Europejski Kongres Gospodarczy: zielona transformacja jako motor wzrostu

Minister Klimatu i Środowiska w swoim wystąpieniu podkreśliła, że przejście na „zieloną stronę mocy” to proces nieunikniony, ale i opłacalny. Inwestycje w odnawialne źródła energii (OZE) oraz modernizacja sieci energetycznych mają stać się fundamentem bezpieczeństwa narodowego. Paulina Hennig-Kloska zwróciła uwagę na fakt, że rozwój sektora zielonych technologii generuje tysiące etatów w inżynierii i usługach. Ponadto podkreśliła, że niezależność energetyczna, czyli redukcja importu paliw kopalnych, bezpośrednio przekłada się na stabilność cen dla końcowego odbiorcy.

Strategia do 2050 roku: Polska na drodze do neutralności

Ważnym punktem obrad była również zapowiedź Długoterminowej Strategii Klimatycznej Polski do 2050 r., o której szczegółach mówiła wiceministra Urszula Zielińska. Dokument ten ma stać się fundamentem stabilnego rozwoju, opartym na czterech filarach: bezpieczeństwie, modernizacji, inwestycjach oraz korzyściach społecznych. Wiceministra podkreśliła, że transformacja to nie tylko kwestia ekologii, ale realna opłacalność – każda złotówka wydana dziś na adaptację do zmian klimatu może przynieść nawet sześciokrotne oszczędności w przyszłości, chroniąc nas przed kosztownymi skutkami susz czy powodzi. Strategia zakłada odejście od drogiego importu paliw kopalnych na rzecz krajowych, czystych technologii, co ma docelowo obniżyć ceny energii i wzmocnić suwerenność energetyczną państwa.

System kaucyjny: logistyczne wyzwanie

Z kolei wiceminister Anita Sowińska odniosła się do jednego z najbardziej gorących tematów – systemu kaucyjnego. Choć przedsiębiorcy wskazują na trudności logistyczne, resort niezachwianie uważa, że system będzie kluczowym elementem Gospodarki Obiegu Zamkniętego (GOZ).

„System kaucyjny to nie koszt, to inwestycja w czyste środowisko i surowce wtórne, które zostaną w obiegu” – podkreśla resort.

Wiceminister zaznaczyła, że ministerstwo jest otwarte na dialog, ale terminy i cele są nieubłagane. Polska musi dogonić europejskich liderów w recyklingu, aby uniknąć wysokich kar i marnotrawstwa cennych frakcji odpadów. Pokreślła jednocześnie, że ministerstwo bardzo ostrożnie rozważa kwestię rozszerzenia systemu kaucyjnego na opakowania szklane. Okazuje się, że bardzo niewiele krajów zdecydowało się na takie rozwiązanie.

Bezpieczeństwo surowcowe i GOZ: fundamenty odporności

Z kolei wiceminister Krzysztof Galos zwrócił uwagę na aspekt, który często umyka w debacie publicznej – dostęp do surowców krytycznych. Warto zaznaczyć, że Pan Galos piastuje również funkcję głównego geologa kraju. Niewątpliwie, w dobie napięć geopolitycznych, własne zasoby oraz umiejętność ich odzyskiwania stają się kluczowe. Tę filozofię odzwierciedla także europejskie prawodawstwo. Unijny Critical Raw Materials Act zakłada, że do 2030 r. 10 proc. surowców krytycznych dostarczy górnictwo, 40 proc – przetwórstwo, a 25 proc. –  recykling. Reszta- czyli jedynie 25% – pochodzić będzie z importu.

Według Krzysztofa Galasa osiągnięcie powyższych celów stanowi ogromne wyzwanie wymagające wielowątkowego podejścia. Wśród kierunków, ktore należy rozwijać, znajdują się:

1. Eksploatacja własnych złóż: Inteligentne i ekologiczne wydobycie surowców strategicznych.

2. Urban Mining: Odzyskiwanie metali i minerałów z elektroodpadów jako element GOZ.

3. Dywersyfikacja dostaw: budowanie relacji handlowych, które nie uzależniają Polski od jednego kierunku.

Przedstawiciel ministerstwa podkreślał, że bezpieczeństwo surowcowe to nie tylko kopalnie. Przede wszystkim to technologie pozwalające na wielokrotne wykorzystanie raz pozyskanych materiałów.

Europejski Kongres Gospodarczy: czy jesteśmy gotowi na zmiany?

Przesłanie płynące z EKG jest jednoznaczne: zielona gospodarka to nie utopia, a strategiczny plan rozwoju Polski. Z jednej strony wyzwania logistyczne związane z systemem kaucyjnym czy transformacją przemysłu wydobywczego są duże. Wydaje się też, że podczas Europejskiego Kongresu Gospodarczego zbyt mało mówiło się o ogromnych kosztach tej transformacji. Jednak jak przekonuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, na drugiej szali leżą ogromne potencjalne zyski – od czystszego powietrza po suwerenność energetyczną.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska