Sól drogowa a ciągnik komunalny: które elementy są najbardziej narażone na korozję?

Sól drogowa a ciągnik komunalny to istotne zagadnienie, ponieważ w przypadku maszyn wykorzystywanych do odśnieżania i utrzymania dróg, problem korozji jest szczególnie istotny. Wszak sól drogowa skutecznie ogranicza oblodzenie nawierzchni, ale powoduje także niszczenie metalowych elementów pojazdów i maszyn. Które podzespoły wymagają największej uwagi i jak ograniczyć ryzyko kosztownych napraw?

Zimowe utrzymanie dróg stawia przed ciągnikiem komunalnym szczególne wymagania. Podczas odśnieżania i posypywania nawierzchni maszyna ma regularny kontakt z wodą, błotem pośniegowym oraz solą drogową. Ta ostatnia, choć niezbędna do ograniczania oblodzenia, przyspiesza korozję metalowych podzespołów. Problem nie dotyczy wyłącznie widocznych części nadwozia – szczególnie narażone są podwozie, układ hamulcowy, połączenia elektryczne i mocowania osprzętu. Jak chronić ciągnik przed szkodliwym działaniem soli i na które miejsca zwracać uwagę podczas codziennej obsługi?

Dlaczego sól drogowa przyspiesza korozję ciągnika?

Najpopularniejszym środkiem do zimowego utrzymania dróg jest chlorek sodu (NaCl). Po rozsypaniu na nawierzchni substancja ta rozpuszcza się w wodzie, tworząc roztwór soli, który obniża temperaturę zamarzania wody. Dla ciągnika komunalnego oznacza to jednak regularny kontakt z wilgotną mieszaniną zawierającą chlorki.

Jony chlorkowe sprzyjają powstawaniu i rozwojowi korozji elektrochemicznej. Ułatwiają przewodzenie prądu w warstwie wilgoci pokrywającej metal, mogą też uszkadzać warstwy ochronne i przyspieszać lokalne procesy korozyjne. Szczególnie podatne są miejsca, w których powłoka lakiernicza została zarysowana, uszkodzona lub jest już zużyta.

Problem nasila się, gdy ciągnik pracuje w cyklach obejmujących jazdę po posypanej drodze, postój w wilgotnym miejscu i ponowne rozpoczęcie pracy. Pozostałości soli mogą utrzymywać się na podzespołach również po zakończeniu opadów śniegu. Co więcej, nawet wyschnięcie powierzchni nie oznacza, że zanieczyszczenia przestały oddziaływać na metal. Wystarczy ponowne zawilgocenie, aby procesy korozyjne mogły się nasilić.

Podwozie i rama – pierwsza linia kontaktu z solą

Jednym z najbardziej narażonych obszarów jest podwozie ciągnika. Podczas jazdy koła wyrzucają spod siebie wodę, błoto pośniegowe, piasek i sól. Zanieczyszczenia trafiają na ramę, wsporniki, elementy mocujące, osłony oraz inne podzespoły znajdujące się w dolnej części maszyny.

Szczególnej uwagi wymagają:

  • spawy i połączenia konstrukcyjne,
  • narożniki i zagłębienia, w których zatrzymuje się wilgoć,
  • śruby, nakrętki i metalowe uchwyty,
  • miejsca uszkodzenia powłoki lakierniczej,
  • powierzchnie osłonięte, do których trudno dotrzeć podczas mycia.

Niektóre z tych miejsc są niewidoczne podczas codziennych oględzin. Korozja może więc rozwijać się przez dłuższy czas, zanim pojawią się wyraźne oznaki uszkodzeń.

Felgi, piasty i elementy układu jezdnego

Koła mają bezpośredni kontakt z nawierzchnią pokrytą solą, dlatego felgi i ich okolice należą do elementów szczególnie narażonych na działanie chlorków.

Warto regularnie kontrolować:

  • felgi stalowe i miejsca uszkodzenia ich powłoki ochronnej,
  • śruby i nakrętki kół,
  • piasty oraz dostępne powierzchnie elementów mocujących,
  • metalowe części układu jezdnego,
  • wsporniki i mocowania osi.

Sól może gromadzić się również w okolicach nadkoli i osłon. Pozostawione tam błoto pośniegowe utrzymuje wilgoć i wydłuża czas kontaktu metalu z roztworem chlorków.

Układ hamulcowy – korozja, której nie należy lekceważyć

Układ hamulcowy wymaga szczególnej uwagi nie tylko ze względu na koszty ewentualnych napraw, ale przede wszystkim bezpieczeństwo użytkowania ciągnika.

Na działanie soli i wilgoci narażone są między innymi:

  • metalowe przewody hamulcowe,
  • złącza i mocowania przewodów,
  • zaciski i inne metalowe elementy hamulców,
  • mechanizmy oraz połączenia ruchome, zależnie od konstrukcji układu.

W przypadku przewodów hamulcowych korozja może prowadzić do osłabienia ich ścianek. Z kolei zanieczyszczenia i korozja elementów ruchomych potrafi utrudnić prawidłowe działanie mechanizmu hamulcowego.

Podczas przeglądów należy zwracać uwagę na ślady korozji, uszkodzenia powłok, wycieki oraz nieprawidłową pracę hamulców. Ze względów bezpieczeństwa wszelkie wątpliwości dotyczące stanu układu powinny być sprawdzone przez wykwalifikowany serwis.

Instalacja elektryczna i złącza

Sól drogowa stanowi zagrożenie również dla instalacji elektrycznej. Szczególnie podatne są miejsca, w których wilgoć i zanieczyszczenia mogą oddziaływać na połączenia elektryczne, utrzymując się na ich powierzchni.

Do regularnej kontroli należy włączyć:

  • złącza instalacji elektrycznej,
  • styki oraz połączenia masowe,
  • zaciski akumulatora,
  • przewody i ich mocowania,
  • złącza oświetlenia roboczego i drogowego,
  • połączenia elektryczne osprzętu zimowego.

Korozja styków zwiększa opór elektryczny, powoduje spadki napięcia i zakłóca pracę odbiorników. Problem może dotyczyć między innymi oświetlenia, elektrozaworów, czujników czy sterowania osprzętem.

Warto pamiętać, że nawet złącza zabezpieczone przed wilgocią wymagają okresowej kontroli. Uszkodzona uszczelka, poluzowana osłona lub niewłaściwie poprowadzony przewód mogą ułatwiać przedostawanie się zanieczyszczeń.

TUZ, WOM i mocowania osprzętu

Ciągnik komunalny często współpracuje zimą z pługiem, posypywarką lub innym osprzętem. Oznacza to, że sól drogowa trafia również na elementy służące do ich mocowania i napędu.

Warto kontrolować przede wszystkim:

  • elementy tylnego i przedniego TUZ,
  • sworznie, przeguby i punkty obrotu,
  • metalowe powierzchnie zaczepów,
  • wałek WOM i jego osłony,
  • złącza hydrauliczne,
  • przewody hydrauliczne i ich szybkozłącza.

Szczególnie istotne są miejsca połączeń oraz powierzchnie współpracujące mechanicznie. Korozja może utrudniać rozłączanie osprzętu, pogarszać stan elementów mocujących i zwiększać ryzyko problemów podczas sezonowej wymiany wyposażenia.

Nie należy przy tym zapominać o zabezpieczeniu odsłoniętych powierzchni metalowych. Po zakończeniu pracy i oczyszczeniu maszyny warto sprawdzić, czy na elementach roboczych nie pojawiły się uszkodzenia powłok ochronnych.

Jak ograniczyć korozję? Mycie i konserwacja ciągnika po pracy zimą

Najważniejszym sposobem ograniczania negatywnego wpływu soli jest regularne usuwanie jej pozostałości z powierzchni ciągnika. Nie trzeba czekać do końca zimy. Im dłużej chlorki pozostają na podzespołach, tym większe ryzyko rozwoju korozji.

Podczas czyszczenia warto zwrócić szczególną uwagę na:

  1. Podwozie, ramę i elementy konstrukcyjne.
  2. Wnętrze nadkoli oraz okolice kół.
  3. Felgi, piasty i dostępne elementy układu jezdnego.
  4. Mocowania osprzętu, TUZ i okolice WOM.
  5. Zewnętrzne powierzchnie przewodów, złączy i osłon.

Do mycia należy stosować metody i środki dopuszczone przez producenta ciągnika. Trzeba też zachować ostrożność podczas używania myjki ciśnieniowej. Strumienia wody nie należy kierować bezpośrednio na złącza elektryczne, uszczelnienia, łożyska, elementy układu hamulcowego czy inne wrażliwe podzespoły.

Po umyciu warto umożliwić maszynie wyschnięcie, a następnie sprawdzić stan powłok ochronnych. Miejsca, w których lakier został uszkodzony, powinny zostać oczyszczone i zabezpieczone odpowiednimi preparatami zgodnie z zaleceniami producenta.

Do konserwacji można wykorzystywać preparaty antykorozyjne przeznaczone do konkretnych powierzchni i zastosowań. Nie należy jednak pokrywać przypadkowym środkiem wszystkich elementów ciągnika. Preparaty ochronne nie mogą trafiać na powierzchnie cierne hamulców, paski napędowe, styki elektryczne ani inne podzespoły, dla których producent nie przewiduje takiego zabezpieczenia. Ważne pozostaje także regularne smarowanie punktów do tego przewidzianych odpowiednimi smarowidłami.

Specjalne rozwiązania chroniące ciągnik przed korozją

W samochodach osobowych już od dekad dostępna jest usługa zabezpieczenia powierzchni podwozia, ramy (jeśli występuje) i profili zamkniętych specjalnymi środkami odpornymi na uszkodzenia mechaniczne i ograniczającymi kontakt elementów metalowych z solą i zanieczyszczeniami. Potoczna nazwa takiego materiału to „biteks”, ale mówi się także o „woskowaniu podwozia” lub „koserwowaniu podwozia”. Okazuje się, że taką usługę oferują również niektórzy dostawcy ciągników komunalnych. Przy zakupie nowego ciągnika kompaktowego marka Iseki proponuje pokrycie jego ramy, elementów podwozia oraz wnętrz błotników specjalnym, elastycznym materiałem. W ten sposób maszyna zyskuje dodatkową ochronę antykorozyjną, którą nakłada się po ostatecznym uzbrojeniu ciągnika w zamówione wyposażenie dodatkowe. Dzięki temu również opcjonalne elementy – jak np. mocowanie przedniego TUZ – zostają zabezpieczone. O tej usłudze pisaliśmy już o tym omawiając zeszłoroczny, jesienny demo tour tej japońskiej marki

Podsumowanie: sól drogowa wymaga regularnej kontroli ciągnika

Zimowa eksploatacja ciągnika komunalnego oznacza zwiększone ryzyko korozji. Najbardziej narażone są podwozie, rama, felgi, elementy układu hamulcowego, połączenia elektryczne oraz mocowania osprzętu. Szczególnej uwagi wymagają miejsca trudno dostępne, w których gromadzą się wilgoć i pozostałości soli.

Regularne mycie, kontrola powłok ochronnych i szybkie zabezpieczanie uszkodzeń pozwalają ograniczyć tempo korozji. Warto traktować te czynności jako stały element zimowej obsługi ciągnika, a nie wyłącznie dodatkowe zadanie wykonywane po zakończeniu sezonu.

Źródło: Iseki, materiały własne,

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *