Homologacja ciągnika – co warto sprawdzić przed zakupem?

fot. Munipro.pl

Zakup ciągnika do koszenia, odśnieżania czy transportu to nie tylko wybór odpowiedniej mocy i wyposażenia. Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić również homologację, dokumenty pojazdu i zgodność konkretnej wersji maszyny z wymaganiami. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko problemów i uniknąć zakupu ciągnika, którego nie da się wykorzystać zgodnie z planem.

Planujesz zakup mini ciągnika do prac komunalnych, pielęgnacji terenów zielonych czy odśnieżania? Wybór odpowiedniej mocy i kompatybilnego osprzętu to tylko połowa sukcesu. Równie istotne są kwestie formalne. Brak odpowiednich dokumentów może sprawić, że nowo zakupiona maszyna nie dostanie zgody na wyjazd na drogi publiczne. Sprawdź, o co koniecznie zapytać sprzedawcę przed podpisaniem umowy.

Czym jest homologacja ciągnika?

Homologacja to procedura potwierdzająca, że dany typ pojazdu spełnia określone wymagania techniczne i prawne, także w odniesieniu do dopuszczenia pojazdu do ruchu na drogach publicznych. W przypadku ciągników rolniczych i leśnych podstawowe znaczenie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013, dotyczące homologacji i nadzoru rynku takich pojazdów. Przepisy obejmują również określone kategorie przyczep oraz wymiennych urządzeń ciągnionych.

Homologacja typu dotyczy określonego typu pojazdu, a nie dowolnej maszyny o podobnej nazwie handlowej. Dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić, czy dokumentacja odnosi się do konkretnego modelu, wariantu i wersji oferowanej przez sprzedawcę.

W praktyce ma to znaczenie między innymi przy zakupie mini ciągników, ciągników kompaktowych. Dwa ciągniki o podobnej mocy i wyglądzie mogą różnić się konstrukcją, wyposażeniem oraz dokumentacją potrzebną do dopuszczenia ich do użytkowania. Podstawowym źródłem przepisów jest rozporządzenie UE nr 167/2013 w serwisie EUR-Lex.

Certyfikat zgodności (CoC) a Deklaracja Zgodności

Warto w tym miejscu rozróżnić dokumenty, które obowiązują dla nowego ciągnika komunalnego poruszającego się po drogach oraz dokumenty np. dla kosiarki samojezdnej nie podlegającej rejestracji. W obu przypadkach nabywca powinien otrzymać od sprzedawcy dokument potwierdzający spełnienie europejskich wymagań. Są to jednak dwa różne dokumenty i tylko jeden z nich oznacza, że maszynę można zarejestrować:

• Certyfikat zgodności (Certificate of Conformity – CoC) to dokument wystawiany przez producenta dla konkretnego pojazdu, potwierdzający, że został on wyprodukowany zgodnie z zatwierdzonym typem. Dlatego musi on zawierać typ, model, markę oraz numer seryjny kupionej maszyny. Standardowy wzór dokumentu CoC zawiera stwierdzenie, że pojazd spełnia we wszystkich aspektach wymogi europejskiej homologacji typu i może zostać zarejestrowany na stałe.
• Deklaracja zgodności  – dokument ten potwierdza, że kosiarka lub inne urządzenie jest bezpieczne w użytkowaniu jako maszyna i posiada znak CE. Jednak nie daje to prawa do poruszania się nią po drogach publicznych jako pojazdem.

Tak więc nie należy utożsamiać Deklaracji zgodności z dokumentem CoC. Istotne jest także, że posiadanie przez pojazd oświetlenia roboczego nie oznacza, iż elementy te spełniają prawne wymogi dopuszczenia do ruchu. Jak już wspomniano, o możliwości rejestracji decyduje dokument CoC z numerem seryjnym konkretnego egzemplarza. Dokument ten będzie także posiadał oznaczenie konkretnej homologacji, na podstawie której pojazd zostaje dopuszczony do ruchu, np. e13*167/2013*00208. Informacje o dokumentach wymaganych przy rejestracji można znaleźć na stronie gov.pl – Zarejestruj pojazd.

Czy dopuszczenie do sprzedaży w Polsce oznacza możliwość jazdy po drogach?

Jak już wyjaśniliśmy, nie należy utożsamiać obecności ciągnika w ofercie polskiego sprzedawcy z potwierdzeniem, że pojazd można zarejestrować i legalnie użytkować na drogach publicznych. Sprzedaż, homologacja i rejestracja (dopuszczenie do ruchu) są powiązanymi, ale odrębnymi zagadnieniami.

Warto przy tym pamiętać, że określenie „homologacja drogowa” jest często używane potocznie. Europejska homologacja typu na podstawie rozporządzenia UE nr 167/2013 dotyczy właśnie dopuszczenia pojazdu do poruszania się na drogach. Z kolei tak zwana dyrektywa maszynowa (2006/42/WE) dotyczy bezpieczeństwa maszyn nie podlegających rejestracji i nadawania znaku CE.

Przydatność do pracy 

Sama informacja, że ciągnik ma homologację i może zostać dopuszczony do ruchu na drogach publicznych, nie przesądza jeszcze o jego przydatności do pracy komunalnej. W specyfikacji rozważanej maszyny warto sprawdzić m.in. moc, udźwig tylnego TUZ, parametry hydrauliki, rodzaj i prędkości WOM, dopuszczalne obciążenia oraz kompatybilność z planowanym osprzętem.

Ciągnik może więc mieć odpowiednią dokumentację, ale jednocześnie nie być najlepszym wyborem do konkretnego zadania. Przykładowo model przeznaczony do lekkich prac na terenach zielonych może nie zapewniać parametrów potrzebnych do intensywnego odśnieżania z ciężkim osprzętem.

Co sprawdzić przed zakupem nowego ciągnika?

Przed podpisaniem umowy firma komunalna powinna poprosić sprzedawcę o jednoznaczną odpowiedź na trzy pytania:

• Jaka procedura dopuszczenia dotyczy oferowanego ciągnika? Czy jest to homologacja typu UE, czy inna dopuszczalna procedura (np. dopuszczenie indywidualne)?
• Jakie dokumenty otrzyma nabywca? W szczególności należy ustalić, czy dla konkretnego egzemplarza zostanie przekazane świadectwo zgodności CoC, czy też inny dokument właściwy dla danej procedury.
• Czy na podstawie przekazanej dokumentacji będzie można zarejestrować ciągnik w Polsce? Jeśli pojazd ma być wykorzystywany na drogach publicznych, warto wyjaśnić tę kwestię przed zakupem, zamiast dopiero po dostawie maszyny.

Jeśli sprzedawca informuje, że ciągnik jest przeznaczony wyłącznie do pracy poza drogami publicznymi albo że nie podlega standardowej procedurze homologacji typu, należy poprosić o wyjaśnienie podstawy takiego stanowiska i sprawdzić, czy odpowiada ono planowanemu sposobowi użytkowania maszyny.

Podsumowanie

Staranna weryfikacja dokumentacji jeszcze na etapie wyboru ciągnika to najprostszy sposób na uniknięcie kosztownych niespodzianek. Pamiętajmy, że dopuszczenie pojazdu do ruchu reguluje szereg aktów prawnych, które nie pozostawiają dowolności. W związku z tym sprawdzenie, czy dany typ pojazdu posiada europejską homologację typu, a na nasz egzemplarz zostanie wydany dokument CoC stanowi kluczową kwestię, jeśli ciągnik ma się poruszać po ulicach. Co więcej, warto też sprawdzić, czy dane na CoC zgadzają się z otrzymaną fakturą za maszynę oraz z tym, co zostało wybite na jej tabliczce znamionowej. Skrupulatność zdecydowanie popłaca, a wszelkie niezgodności trzeba natychmiast skorygować ze sprzedawcą.

Przygotowując się do zakupu sprzętu, warto przeczytać nasz poradnik, jak przygotować zapytanie ofertowe na ciągnik komunalny.

Źródło: rozporządzenie UE nr 167/2013, dyrektywa maszynowa (2006/42/WE)