5 000 zł kary za azbest w 2026 r. Sprawdź, jak jej uniknąć i pobierz WZÓR wniosku

fot. Canva

Właściciele nieruchomości, na których znajdują się wyroby zawierające azbest, muszą pamiętać o ważnym terminie. Do 31 stycznia muszą złożyć informację o posiadanych wyrobach azbestowych za 2025 rok. Jakie jeszcze obowiązki wynikają z posiadania dachu z eternitu lub innych wyrobów z azbestem? Jakie kary grożą za brak informacji o azbeście?

Gdzie i do kiedy złożyć informację o wyrobach zawierających azbest?

Każdy właściciel nieruchomości, na której znajdują się wyroby zawierające azbest ma obowiązek zgłoszenia tego faktu do odpowiedniego urzędu. Taką informację należy zgłosić do 31 stycznia każdego roku za poprzedni rok kalendarzowy. Obowiązek ustaje dopiero po usunięciu azbestu z posesji.

Co roku informację o wyrobach zawierających azbest właściciel nieruchomości składa do:

• burmistrza (wójta lub prezydenta miasta) – jeśli właściciel nieruchomości jest osobą fizyczną;
• marszałka województwa – jeśli właściciel nieruchomości jest osobą prawną (np. firmą lub spółdzielnią mieszkaniową).

Dodatkowo należy pamiętać, że informację o azbeście właściciel nieruchomości musi sporządzić w dwóch egzemplarzach. Jeden egzemplarz składa do właściwego urzędu. Natomiast drugi przechowuje u siebie przez okres co najmniej roku, czyli do czasu sporządzenia następnej informacji. Wzór informacji o azbeście do pobrania znajdziesz pod koniec artykułu.

Ocena stanu technicznego azbestu – stopnie pilności i terminy

Jednak złożenie corocznej informacji o azbeście, to nie jedyny obowiązek dla właścicieli nieruchomości. Muszą pamiętać również najpierw o dokonaniu inwentaryzacji wszystkich wyrobów zawierających azbest, które znajdują się na posesji.

Następnie muszą przeprowadzić ocenę stanu technicznego tych wyrobów. Przeprowadza się ją na specjalnym arkuszu, gdzie określa się stopień pilności działań, przy czym:

• I stopień – konieczność bezzwłocznego usunięcia lub zabezpieczenia,
• II stopień – ponowna ocena za rok,
• III stopień – obowiązek kontroli stanu wyrobu za 5 lat.

Taką inwentaryzację i ocenę stanu wyrobów z azbestu właściciel nieruchomości musi przechowywać wraz z książką obiektu budowlanego lub dokumentacją miejsca zawierającego azbest. Dokument z oceną stanu wyrobów azbestowych również składa się do odpowiedniego urzędu.

Wzór oceny stanu wyrobów azbestowych do pobrania znajdziesz pod koniec artykułu.

Jakie kary grożą za brak zgłoszenia azbestu w 2026 roku?

Osoby, które nie wywiążą się z obowiązku złożenia informacji o azbeście lub oceny jego stanu, muszą liczyć się z karami. Otóż ustawa Prawo ochrony środowiska (art. 346 ust. 1 i 2) wskazuje, że osoba, która nie złoży do burmistrza lub do marszałka województwa informacji o rodzaju, ilości i miejscach występowania wyrobów zawierających azbest, podlega karze grzywny.

Burmistrz lub marszałek może za to nałożyć mandat w wysokości od 500 do 1000 zł. Jednak samorząd może skierować sprawę również do sądu, a ten może wymierzyć grzywnę w wysokości do 5000 zł.

Dodatkowo niektóre samorządy wskazują na inne sankcje:

– Osoby fizyczne, które nie złożą informacji o wyrobach zawierających azbest, nie będą mogły ubiegać się o dofinansowanie do kosztów unieszkodliwienia azbestu w przypadku jego ewentualnego demontażu z dachu – podkreślają urzędnicy z miasta Rejowiec Fabryczny.

Więcej o dotacjach na usuwanie azbestu przeczytasz w artykule: Usuwanie azbestu: jak uzyskać dotacje?

Samodzielne usuwanie azbestu – wysokie grzywny do 20 000 zł

Znacznie wyższe kary grożą właścicielowi nieruchomości za samodzielne usuwanie azbestu. Wówczas grzywna może wynosić od 1 000 do nawet 20 000 zł. Zgodnie z polskim prawem usuwania azbestu z posesji należy zlecić wyspecjalizowanej firmie, która posiada stosowane uprawnienia.

Bazę firm usuwających azbest w swojej okolicy można znaleźć na stronie: Baza Azbestowa.

Podobną karę, czyli do 20 000 zł mogą uiścić firmy usuwające azbest, jeśli naruszą kwestie formalno-organizacyjne podczas prac.

Właściciel posesji, na której znajduje się azbest zapłaci karę, o ile do 31 grudnia 2032 roku nie zleci demontażu azbestu.

Czy samorządy nakładają kary za brak informacji o azbeście?

Co ciekawe, w poprzednich latach burmistrzowie nie byli skorzy do nakładania kar za brak informacji o azbeście. Raport Najwyższej Izby Kontroli wykazał, że w latach 2016–2021 w żadnym ze skontrolowanych samorządów ich włodarze nie kierowali spraw do organów uprawnionych do nałożenia grzywny.

– Podstawową przyczyną tego zaniechania był pogląd tych organów o niskiej szkodliwości niewywiązania się z tego obowiązku oraz przeświadczenie, iż brakujące dane będzie można uzupełnić poprzez przeprowadzenie kolejnej inwentaryzacji – podają autorzy raportu NIK.

Jednocześnie kontrolerzy podkreślają, że jeśli urzędy gminy prowadziły odpowiednie działania edukacyjne, to osoby fizyczne rzetelnie wywiązywały się z obowiązku składania informacji o azbeście. Dodatkowo te samorządy były liderami w usuwaniu azbestu i mają dużą szansę na usunięcie wszystkich wyrobów zawierających azbest do końca 2032 r. Przykładami takich samorządów jest chociażby gmina Andrychów i gmina Trzebinia.

Darmowe wzory dokumentów do pobrania (PDF).

Poniżej dołączamy materiały z Ministerstwa Rozwoju i Technologii dotyczące informacji o azbeście oraz oceny stanu wyrobów z azbestu:

• Ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest – formularz do pobrania
• Informacja o wyrobach zawierających azbest – formularz do pobrania

Podsumowując, właściciele nieruchomości, na których znajdują się wyroby z azbestem muszą pamiętać, że do końca stycznia muszą co roku składać informację o azbeście. Również co roku lub co 5 lat powinni składać ocenę stanu tych wyrobów. Warto o tym pamiętać nie tylko ze względu na widmo 5 000 zł kary. Właściciel, który nie złoży tych dokumentów ryzykuje, że nie otrzyma dotacji na usunięcie azbestu.

To również może Cię zainteresować: Minister zapowiada 30 tys. mieszkań w ramach SIM. Jaki jest w nich czynsz?

Źródło: Program Oczyszczania Kraju z Azbestu na lata 2009-2032, Raport NIK o usuwaniu azbestu, Urząd Miasta Rejowiec Fabryczny.