Masz starą WZ-tkę? Sprawdź, czy musisz się spieszyć z pozwoleniem na budowę

fot. Adobe Stock

Decyzja o warunkach zabudowy wydana dawno temu – czy budowa domu stanie się wyścigiem z czasem? Czy decyzje wydane przed reformą planowania przestrzennego rzeczywiście pozostaną bezterminowe? Jak zmiany wpłyną na możliwość budowy? Wyjaśniamy tę kwestię.

Dla każdego inwestora decyzja o warunkach zabudowy (popularna „WZ-tka”) to fundament planowania inwestycji. Przez lata panowało przekonanie, że raz uzyskane warunki są bezterminowe. Czy wchodząca właśnie w życie reforma planowania przestrzennego zmienia coś w tej kwestii?

Nowe zasady: WZ-tka z terminem ważności

Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie 5-letniego okresu ważności decyzji o warunkach zabudowy. Zgodnie z nowymi przepisami, decyzje te będą wygasać po upływie pięciu lat. Termin ten będzie liczony od dnia, w którym stały się prawomocne. Wszystkie decyzje o warunkach zabudowy wydane od 1 stycznia 2026r. będą już posiadać „datę ważności”.

Co to oznacza w praktyce? Jeśli w ciągu 5 lat od uprawomocnienia się „WZ-tki” nie uzyskasz pozwolenia na budowę dokument straci moc. Wtedy całą procedurę urzędową trzeba będzie przechodzić od nowa. Oczywiście drugim przypadkiem skutecznego wykrzystania pięcioletniego okresu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy jest dokonanie skutecznego zgłoszenia domu, którego postawienie wymaga tylko tego dokumentu.

Czy stara decyzja o warunkach zabudowy też wygaśnie?

To pytanie spędza sen z powiek właścicielom działek, którzy uzyskali decyzje o warunkach zabudowy lata temu. Kluczowe jest rozróżnienie dat. Jeśli decyzja została wydana przed 1 stycznia 2026 r., pozostaje ona bezterminowa. Jeśli masz w szufladzie WZ-tkę sprzed kilku lat, nowelizacja nie nakłada na nią bezpośrednio żadnej „daty ważności”. Możesz odetchnąć, ponieważ brak jest informacji wskazujących, że wprrowadzenie planu ogólnego gminy może w jakiś sposób spowodować unieważnienie starych decyzji o warunkach zabudowy.

Pułapka „Planu Ogólnego” dla działek bez wydanych warunków zabudowy

Jednak nad właścicielami wielu działek, dla których dotychczas nie zostały wydane warunki zabudowy, gromadzą się czarne chmury. Niezwykle istotną zmianę jest to, że po wejściu w życie Planu Ogólnego Gminy, nowe WZ-tki będą wydawane tylko dla obszarów wskazanych w tym planie jako „obszary uzupełnienia zabudowy”. Innymi słowy, jeśli Twoja działka znajdzie się poza obszarem dopuszczonym do zabudowy w nowym Planie Ogólnym, uzyskanie dla niej warunków zabudowy stanie się niemożliwe. Wszystko przez obowiązek ścisłego związania wydawanych WZ-ek z zapisami Planów Ogólnych Gminy – gdy ten ostatni dokument zacznie obowiązywać.

Porównanie starego i nowego systemu wydawania decyzji o warunkach zabudowy

Podsumowanie: Czas to pieniądz, a spokój to formalności

Reforma planowania przestrzennego to jasny sygnał dla właścicieli nieruchomości: koniec z „kolekcjonowaniem” decyzji administracyjnych bez konkretnych planów inwestycyjnych. W nowej rzeczywistości prawnej „WZ-tka” przestaje być dokumentem, który można bezkarnie trzymać w szufladzie przez dekady. Choć stare WZ-tki na ten moment wydają się bezpieczne, zapewne warto zastanawić się nad rozpoczęciem procesu inwestycyjnego w przewidywalnej przyszłości. W wyścigu z reformą wygrają ci, którzy zamiast czekać na pełne wdrożenie przepisów, zabezpieczą swoje prawa budowlane już teraz. Przeczytaj też nasze opracowanie o reformie planowania przestrzennego.

Źródło: Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Kodeks postępowania administracyjnego, Komunikaty Ministerstwa Rozwoju i Technologii, dział architektura i budownictwo serwisu gov.pl