Żółw lub inne bezpańskie zwierzę egzotyczne znalezione na spacerze. Co należy zrobić?

fot. Munipro.pl

Bezpańskie zwierzę egzotyczne często potrzebuje pomocy, a spacer po lesie albo w parku może nas czasem zaskoczyć. Nagle na ścieżce, zamiast wiewiórki, pojawia się… stworzenie, które ewidentnie nie powinno się tam znaleźć. Jeżeli to przedstawiciel gatunku egzotycznego, sprawa bardzo się komplikuje. Dzielimy się naszą historią i podpowiadamy, jakie kroki należy podjąć.

1 czerwca podczas leśnego spaceru w podwarszawskiej gminie Piaseczno nagle wśród traw zauważyliśmy….żółwia stepowego. Wpisy w Internecie krzyczały, że takiego bezpańskiego zwierzęcia egzotycznego nie należy tam pozostawić. Postanowiliśmy pomóc temu bezpańskiemu zwierzęciu egzotycznemu. Choć pojęcia takie jak Konwencja Waszyngtońska (CITES) były nam znane, procedury związane z zapewnieniem „znajdzie” opieki zaskoczyły złożonością. W ciągu ostatniego tygodnia wiele dowiedzieliśmy się i o żólwiach i o systemie ochrony zagrożonych gatunków.

Egzotyka w polskim lesie, czyli paragraf i skorupa

Żółw stepowy w środku polskiego lasu to nie „dzika natura” – to bezpańskie zwierzę egzotyczne, uciekinier lub ofiara bezmyślnego porzucenia. Ponieważ gatunek ten jest objęty ochroną w ramach Konwencji Waszyngtońskiej (CITES), znalezienie go uruchamia specyficzną i rygorystyczną procedurę urzędową. Głównym celem Konwencji CITES jest bowiem bezwzględne przeciwdziałanie nielegalnemu obrotowi dzikimi zwierzętami, a międzynarodowe i krajowe przepisy nakładają surowe sankcje karne. Dotyczą one w szczególności osób, które taki nielegalny proceder prowadzą lub w nim uczestniczą.

W tym miejscu sprawa staje się poważna dla samego znalazcy: zabierając takie zwierzę ze ścieżki, wchodzisz w jego posiadanie bez wymaganych prawem dokumentów (np. unijnego świadectwa pochodzenia). W świetle przepisów nie jesteś więc „zwykłym znalazcą”, a osobą posiadającą okaz chroniony bez licencji. Aby uniknąć posądzenia o udział w czarnorynkowym obrocie, musisz oficjalnie udowodnić, że zwierzak został przez Ciebie znaleziony, a Twoje działania wynikają wyłącznie z dobrej woli i chęci zapewnienia mu nowego, bezpiecznego oraz legalnego domu. Nie wystarczy zatem po prostu zabrać go do mieszkania i znaleźć wśród znajomych osobę gotową do adopcji.

W Fundacji Zła Podłoga pomagającej żółwiom lądowym usłyszymy jasne wytyczne. Oto oficjalna ścieżka postępowania, która pozwala działać w zgodzie z prawem, chroni przed konsekwencjami karnymi i – przede wszystkim – przynosi pożytek zwierzęciu.

Krok 1: kierunek – gabinet weterynaryjny

Pierwsze kroki zawsze warto skierować do lekarza weterynarii (najlepiej specjalisty od zwierząt egzotycznych). Cel wizyty jest dwojaki:

• Sprawdzenie obecności czipa oraz ogólna ocena zdrowia: bezpańskie zwierzę egzotyczne w polskim klimacie mogło ulec wyziębieniu, odwodnieniu lub doznać urazów. Weterynarz oceni jego kondycję i w razie potrzeby udzieli pomocy. Co istotne, zwierzę podlegające CITES powinno być zaczipowane. Jednak nie jest to regułą, o czym przekonaliśmy się wczoraj. Znaleziony przez nas zółw stepowy nie posiada czipa, więc dotarcie do właściciela po numerze tego urządzenia okazało się niemożliwe.

• Zaświadczenie: należy poprosić lekarza o wydanie zaświadczenia z informacją, że zwierzę zostało znalezione oraz że posiada lub nie posiada czip. Jeżeli czip zostanie odczytany, trzeba do dokumentu wpisać także jego numer.

Kolejny obowiązek: wizyta na Policji

Choć może brzmieć to absurdalnie – następne kroki należy skierować na Komisariat Policji. Dlaczego?

Zgłoszenie znalezienia bezpańskiego zwierzęcia egzotycznego na policji chroni Cię przed posądzeniem o przywłaszczenie cudzej własności. Tym bardziej, że zwierzę egzotyczne objęte CITES może mieć znaczną wartość materialną. Na przykład znana z niezwykłej inteligencji i popularna wśród influencerów papuga żako afrykańskie (psittacus erithacus) kosztuje obecnie ponad 3000 zł. Policja sporządzi odpowiedni protokół. Jeśli zwierzę uciekło legalnemu właścicielowi, to właśnie na policję lub do bazy CITES powinien on skierować swoje kroki. Co ważne, przedstawiciel Fundacji Zła Podłoga uświadomił nam, że na komendzie musimy otrzymać przynajmniej numer przypisany naszemu zgłoszeniu. Będzie on potrzebny, aby legalnie przekazać zwierzę do instytucji opiekującej się takimi stworzeniami.

Krok 3: zawiadomienie gminy

Ostatnim ogniwem urzędowego łańcucha jest Urząd Gminy lub Miasta, na którego terenie stworzenie zostało znalezione. Zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt, to właśnie gmina ma ustawowy obowiązek zapewnienia opieki bezpańskim zwierzętom (w tym wyłapania ich i zabezpieczenia). Z kolei ustawa o ochronie przyrody wprowadza obowiązek rejestracji zwierzęcia objętego CITES w ciągu 14 dni od wejścia w jego posiadanie. Zgłaszając sprawę znalezienia zwierzęcia do urzędu, dopełniasz ostatnich formalności. W Piasecznie odesłano nas do Straży Miejskiej, ale dla pewności zgłoszenie wysłaliśmy zarówno do tej instytucji jak i na ogólny adres email Urzędu.

Co dzieje się ze zwierzęciem w międzyczasie?

Procedury procedurami, ale bezpańskie zwierzę egzotyczne potrzebuje bezpiecznego schronienia „na już”. Ponieważ standardowe schroniska dla psów i kotów nie zajmują się stworzeniami egzotycznymi, najlepszym rozwiązaniem jest współpraca z wyspecjalizowaną fundacją lub azylem, który – po dopełnieniu wszystkich formalności – zabezpieczy żółwia na czas trwania procedur wyjaśniających. W przypadku żółwi lądowych to szczególnie ważne, ponieważ „powszechna wiedza” na temat ich karmienia całkowicie różni się od tego, co jest dla nich właściwe. Jak wyjaśnił nam Roger Rehmus, Prezes Fundacji Zła Podłoga, zwierząt tych nie należy karmić owocami i warzywami. Okazuje się, że ich właściwa dieta to babka lancetowata, mniszek lekarski i koniczyna. Innymi słowy, w sezonie wiosenno-letnim najlepszą dietę dla tego stworzenia dostarcza…wypuszczenie go na przydomowy trawnik.

Oczywiście należy także opublikować ogłoszenie o znalezieniu zwierzęcia np. na ogłoszeniowych i informacyjnych grupach lokalnych w Internecie. Niewątpliwie dobrą praktyką jest zapisanie screenów lub zdjęć takich postów i ogłoszeń. To również dokumentuje dobrą wolę znalazcy w kwestii odnalezienia właściciela zwierzęcia. Ogłoszenie w sprawie znalezionego przez nas żółwia budzi spore zainteresowanie, więc mamy nadzieję, że właściciel rzeczywiście się zgłosi. Jeżeli tak się nie stanie, po upływie wymaganego czasu, nasza żółwica trafi do adopcji. Jaki to czas, wyjaśnił nam Roger Rehmus, Prezes:

„ustawowy termin to 14 dni,  kiedy nie możemy wydać zwierzęcia, ponieważ należy dać szasnę dotychczasowemu właścicielowi na odnalezienie swojej zguby, natomiast my zwykle wydajemy zwierzę dopiero po 3 miesiącach.”

Podsumowanie i szybka ściągawka: procedura w pigułce

Znalezienie egzotycznego uciekiniera to spore zaskoczenie i nagły obowiązek. Pamiętajmy jednak, że działając zgodnie z powyższymi krokami, nie tylko pomagamy przetrwać zwierzęciu, które w polskim lesie nie miałoby szans na przeżycie zimy. Działamy też legalnie i odpowiedzialnie. Nasza „znajda” trafiła w środę do Fundacji Zła Podłoga. Podczas wizyty w tym fascynującym miejscu uzyskaliśmy wiele ciekawych informacji, które opiszemy w drugiej części tego materiału.

Jeżeli znasz kogoś, komu zginął żółw stepowy w okolicach miejscowości Henryków Urocze, Złotokłos lub Gołków (powiat Piaseczno, gmina Piaseczno), prosimy o kontakt z redakcją

Źródło: materiały własne