Gwarancja a serwis poza ASO: jakie wymagania trzeba spełnić?

fot. Agrosieć

Gwarancja a serwis poza ASO – czy pierwsza wymiana oleju poza Autoryzowaną Stacją Obsługi (ASO) to wyrok na gwarancję producenta? Wielu właścicieli ciągników komunalnych żyje w przekonaniu, że skorzystanie z nieautoryzwanego serwisu w okresie gwarancji oznacza jej utratę. Niewątpliwie jest to jeden z najdroższych mitów w branży. Wyjaśniamy, jak jest naprawdę 

W artykule wyjaśniamy, co to jest rękojmia, a co oznacza gwarancja. Ponadto opisujemy, jak unijne przepisy regulują kwestię korzystania z nieautoryzowanych punktów serwisowych w okresie rękojmi oraz w okresie gwarancji . Dowiedz się, jak te regulacje działają w praktyce i co zrobić, aby nie stracić ochrony.

Gwarancja czy rękojmia: pojęciowy zawrót głowy

W temacie „gwarancja a serwis poza ASO” należy przede wszystkim przedyskutować, dwa terminy prawne: gwarancję i rękojmię. Sprawdźmy więc, co w przepisach oznaczają oba te pojęcia:

1. Rękojmia (odpowiedzialność za zgodność towaru z umową)

To tarcza ustawowa dla nabywców pojazdów i urządeń. Rękolmia nie zależy od dobrej woli producenta ani od tego, co jest napisane w karcie gwarancyjnej. Podstawę prawną rękojmi stanowi ynijna dyrektywa o sprzedaży towarów. Przepisy te w Polsce zostały zapisane w Kodeksie Cywilnym i ustawie o prawach konsumenta. Wiele infrmacji można także znaleźć w witrynie UOKiK. Oto podstawowe regulacje dotyczące rękojmi:

• Kto odpowiada: zawsze sprzedawca (dealer), u którego kupiłeś ciągnik, a nie producent (fabryka).

• Czas trwania: minimum 2 lata od dnia wydania maszyny – to jest wymóg unijny, a nie dobra wola sprzedającego

• Zakres: obejmuje wszelkie wady, które istniały w chwili sprzedaży (nawet jeśli ujawniły się później). Jeśli silnik zatrze się po roku z powodu błędu konstrukcyjnego, odpowiada sprzedawca.

• Serwis poza autoryzowaną stacją obsługi (ASO): sprzedawca nie może odmówić naprawy z tytułu rękojmi tylko dlatego, że wymieniałeś olej u niezależnego mechanika (chyba że udowodni, że to ten konkretny olej zniszczył silnik).

• Ważne dla firm: w relacjach B2B (firma-firma) przepisy te mogą być modyfikowane, ale w polskim Kodeksie Cywilnym (opartym na prawie UE) rękojmia dla przedsiębiorców również standardowo wynosi 2 lata, chyba że umowa stanowi inaczej.

• Domniemanie wady: przez określony czas (zazwyczaj 12-24 miesiące) przyjmuje się, że jeśli maszyna się zepsuła, to wada istniała już w momencie wydania.

2. Gwarancja komercyjna

W przepisach pojęcie gwarancja (często nazwana także gwarancją komercyjną) to dobrowolna usługa dodatkowa. Innymi słowy jest to zobowiązanie producenta do wykonania w określonym czasie napraw bezpłatnie. Podkreślmy, że zaoferowanie gwarancji to decyzja producenta w celu zachęcenia nabywców i wzzmocnienia wiary w niezawodność sprzętu. Co za tym idzie, zasady opieki gwarancyjnej są w całości ustalane przez producenta lub importera.  Dotyczy to zarówno czasu obowiązywania, harmonogramu przeglądów, obowiązków użytkownika itd. Te aspekty mogą być swobodnie ustalane przez gwaranta, choć ta dowolność również ma swoje granice. Ważne, że wszystkie ustalenia dotyczące gwarancji powinno być spisane w dokumencie gwarancyjnym. Oto podstawowe informacje dotyczące gwarancji:

• Podstawa prawna: dokument gwarancyjny (umowa między nabywcą a gwarantem).

• Kto odpowiada: gwarant (najczęściej producent, np. John Deere, Kubota, New Holland).

• Czas trwania: dowolny. Może to być rok, może być 5 lat. To zależy od marketingu marki.

• Zakres: określony w karcie gwarancyjnej. Producent może wyłączyć z niej pewne elementy (np. „gwarancja na wszystko poza elektroniką”).

• Serwis poza ASO: od 2010 roku jest możliwa, ale pod pewnymi restrykcyjnymi warunkam, które szczegółówo opisujemy poniżej

Innymi słowy, rękojmia to prawo, które masz z mocy ustawy, a gwarancja to dobrowolna obietnica producenta.

Gwarancja a serwis poza ASO: co mówią obowiązujące przepisy?

Tę kwestię reguluje unijne rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 461/2010, zwane jako BER (Block Exemption Regulation). Skrót ten tłumaczy się jako rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych. Co ciekawe, inna nazwa tych przepisów, czyli GVO, to dokładnie ten sam skrót lecz w języku niemieckim. Zabrania ona producentowi stawiania warunku korzystania wyłącznie z autoryzowanej stacji obsługi w celu utrzymania gwarancji. Powtórzmy: istotne jest to, że zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej oraz stanowiskiem UOKiK, producent nie może uzależniać ważności gwarancji wyłącznie od serwisowania maszyny w jego sieci dealerskiej.

Oto najważniejsze fakty dotyczące przepisów GVO/BER:

• Prawo do wyboru: możesz serwisować ciągnik w niezależnym warsztacie już od pierwszego dnia użytkowania. Jednak, aby utzymać gwarancję serwis ten musi spełnić szereg warunków

• Części zamienne: nie musisz używać wyłącznie części z logo producenta. Możesz stosować części o porównywalnej jakości (zamienniki certyfikowane), a gwarancja musi zostać zachowana.

• Dostęp do danych: producenci mają obowiązek udostępniać niezależnym serwisom dane techniczne i instrukcje naprawcze.

Dodajmy, że producent może wymagać od Ciebie serwisowania w ASO tylko wtedy, gdy robi to za darmo (np. w ramach darmowego pakietu przeglądów). Jeśli za serwis płacisz Ty, masz prawo wybrać dowolny warsztat, który dysponuje odpowiednią wiedzą i narzędziami.

Gwarancja gwarancji nie równa

Choć w temacie „gwarancja a serwis poza ASO” prawo stoi po stronie użytkownika, diabeł tkwi w szczegółach.

1. Gwarancja podstawowa (ustawowa): Tutaj chroni Cię BER/GVO. Producent nie może jej cofnąć tylko dlatego, że pieczątkę postawił niezależny mechanik.

2. Gwarancja rozszerzona lub programy lojalnościowe: Jeśli producent oferuje np. „5 lat ochrony w prezencie”, może to być traktowane jako umowa cywilna. W takim przypadku producent może postawić warunek: „Damy Ci dodatkowe 2 lata, ale pod warunkiem serwisowania tylko u nas”. Dlatego zawsze warto czytać mały druk i dokładnie upewnić się, jakie warunki oferuje producent

Dużo możliwości, ale przy restrykcyjnych warunkach

Jak już powiedzieliśmy, w ramach gwarancji podstawowej prawodawstwo unijne daje nabywcy możliwość wyboru obsługi w nieautoryzowanym punkcie serwisowym. Należy jednak podkreślić, że ten przywilej obwarowany jest ważnymi ograniczeniami. Przede wszystkim nabywca nadal ma obowiązek wykonywania przeglądów regularnie i zgodnie z harmonogramem ustalonym przez producenta. Co niezwykle istotne, przepisy BER/GVO wymagają, aby nieautoryzowany warsztat stosował procedury, narzędzia, oprogramowanie diagnostyczne itd. zgodne z fabrycznymi standardami. Wasztat, z którego sę korzysta, musi być w stanie udowodnić tę zgpdność.  Podobnie jest z wykorzystaniem części zamiennych: nie muszą one co prawda mieć znaczka producenta, ale muszą być porównywalnej jakości.

 Jak serwisować poza ASO, by spać spokojnie?

Jeśli decydujesz się na tańszą alternatywę, trzymaj się kilku zasad, aby uniknąć problemów przy ewentualnej reklamacji:

• Dokumentacja to podstawa: każdy przegląd musi być udokumentowany szczegółową fakturą z wykazem użytych części i płynów eksploatacyjnych.

• Zgodność z technologią: warsztat musi wykonać czynności dokładnie tak, jak przewiduje karta serwisowa producenta (te same interwały, te same specyfikacje olejów).

• Części z certyfikatem: upewnij się, że użyte filtry czy podzespoły posiadają certyfikat zgodności z oryginałem.

Ważne: producent może odrzucić reklamację tylko wtedy, gdy udowodni, że usterka była bezpośrednim skutkiem niefachowej naprawy lub zastosowania wadliwej części w niezależnym serwisie.

Gwarancja a serwis poza ASO: podsumowanie

Przegląd w niezależnym warsztacie nie kończy automatycznie ochrony gwarancyjnej. To decyzja każdego użytkownika, gdzie serwisujesz sprzęt komunalny. Wybierając mniejszy serwis, możesz zaoszczędzić od 20% do nawet 50% kosztów eksploatacji. Jednak aby zachować pełne bezpieczeństwo prawne, taki serwis musi być w stanie udowodnić, że stosuje procedury, narzędzia, oprogramowanie diagnostyczne itd. zgodne z fabrycznymi standardami. Również w kwestii części zamiennych zapisy prawne mogą rodzić duże wątpliwości. Można korzystać z części zamiennych i materiałów bez kogo producenta, ale o porównywalnej jakości (tzw. zamienniki certyfikowane)

Źródło: rozporządzenie Komisji Europejskiej nr 461/2010 (BER/GVO), Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/771, UOKiK