Grzywna do 5000 zł lub więzienie. Nowe obowiązki i kary dla właścicieli psów i kotów
Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzający Ogólnopolski Rejestr Psów i Kotów. Ustawa o KROPiK wprowadza surowe sankcje dla właścicieli czworonogów. Za brak rejestracji lub zaczipowania psiaka grozi wysoka grzywna – do 5000 zł. W niektórych sytuacjach właściciel psa lub kota może nawet trafić za kraty. Kiedy nowe prawo wejdzie w życie?
Spis treści
Nowe obowiązki dla właścicieli psów i kotów – czipowanie zwierząt
Rada Ministrów 24 lutego 2026 r. przyjęła projekt ustawy o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów. Ustawa o KROPiK wprowadza m.in. obowiązek znakowania i rejestracji wszystkich psów. Ten sam obowiązek dotyczy także kotów, które trafiają do obrotu lub schronisk.
Właściciele psów i kotów, aby wykonać ten obowiązek, będą musieli zgłosić się do lekarza weterynarii w celu wszczepienia transpondera (czipa). Lekarz weterynarii także wpisze dane do rejestru KROPiK. Wszystkie dane trafią do systemu teleinformatycznego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). W rejestrze znajdą się nie tylko informacje o zwierzęciu, ale też pełne dane właściciela: imię, nazwisko, PESEL oraz numer telefonu. Ma to ułatwić szybkie odnalezienie opiekuna, jeśli pies ucieknie z posesji.
Warto pamiętać, że każdy właściciel psa będzie musiał obowiązek go oznakować i zarejestrować najpóźniej do dnia pierwszego szczepienia przeciwko wściekliźnie. Jeśli właściciel chce sprzedać lub oddać zwierzę, właściciel musi to zrobić jeszcze przed przekazaniem go nowemu właścicielowi. W przypadku kotów obowiązek ten pojawia się głównie przy zmianie właściciela lub w profesjonalnych hodowlach.
Ile zapłacimy za czipowanie psa lub kota? Ustawa o KROPiK wprowadza maksymalne stawki
Dla większości właścicieli czworonogów nowe prawo będzie wiązało się z jednorazowym wydatkiem. Cena usługi znakowania i rejestracji oraz zmian w rejestrze będzie zależała od każdego lekarza weterynarii. Jednak Ministerstwo Rolnictwa, które odpowiada za projekt KROPiK, proponuje wprowadzenie także maksymalnych opłat.
Resort chce, aby było to 0,56 % kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w poprzednim roku ogłoszonego przez Prezesa GUS. Dla przykładu, kwota tego wynagrodzenia za 2025 r. wyniosła 8903,56 zł. Z tego powodu maksymalna opłata za oznakowanie, rejestrację oraz zmianę lub uzupełnienie niektórych danych w KROPiK wynosiłaby w 2026 r. 49,86 zł.
Natomiast sam dostęp do bazy KROPiK dla właścicieli oraz aktualizacja adresu czy zgłoszenie śmierci zwierzęcia będzie bezpłatne.
Dodatkowo, każda gmina będzie mogła refundować część albo całość kosztów oznakowania i rejestracji psów i kotów.
5000 zł grzywny lub 3 lata za kratami – jakie kary dla właścicieli psów i kotów?
Ustawa o KROPiK wprowadza także system kar za niedopełnienie obowiązków przez właściciel psów i kotów. Jeśli właściciel czworonoga nie zapewni oznakowania lub rejestracji psa lub kota w określonym terminie, zostanie ukarany grzywną.
Dodatkowo rząd przewidział karę grzywny za sprzedaż lub oddanie psów i kotów, które nie figurują w KROPiK. Natomiast bardzo istotnym elementem systemu jest obowiązek aktualizacji danych w KROPiK. Właściciel, który nie zgłosi zmiany adresu zamieszkania, numeru telefonu czy informacji o śmierci zwierzęcia w terminie 14 dni, również musi liczyć się z konsekwencjami prawnymi.
Kary będą nakładane zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. W praktyce oznacza to grzywnę w wysokości do 5000 zł.
Natomiast jeszcze poważniejsze konsekwencje czekają na właścicieli psów lub kotów, którzy nie odbiorą w wyznaczonym terminie swojego zwierzęcia ze schroniska. Ustawa o KROPiK zakłada, że w takiej sytuacji podmiot prowadzący schronisko dla zwierząt zawiadamia Policję o możliwości popełnienia przestępstwa, o którym mowa w art. 35 ust. 1a. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt. Zatem odmowa odebrania oznakowanego psa lub kota ze schroniska będzie traktowane jak znęcanie się nad nim. A za to grożą nawet 3 lata pozbawienia wolności.
Policja i straż gminna skontrolują posesje
Dodatkowo ustawa o KROPiK zakłada, że za prowadzenie kontroli w zakresie oznakowania i rejestracji zwierząt będzie odpowiadać Inspekcja Weterynaryjna, policjanci oraz strażnicy miejscy. Funkcjonariusze podczas interwencji mają prawo do legitymowania właścicieli psów lub kotów. Mogą w tym czasie również odczytać numeru transpondera wszczepionego zwierzęciu za pomocą specjalistycznego czytnika. Jednakże kontrola nie ograniczy się tylko do fizycznego sprawdzenia czipa, ale obejmie także weryfikację danych w systemie teleinformatycznym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Z tego powodu właściciele powinni być przygotowani na wizyty kontrolne nie tylko w miejscach publicznych, ale również na terenie własnych posesji, szczególnie na obszarach wiejskich.
Ustawa o KROPiK pod ostrzałem samorządowców
Rząd zapewnia, że ustawa o KROPiK przyczyni się do zmniejszenia wydatków gmin oraz doprowadzi do spadku liczby bezdomnych psów i kotów. Natomiast w trakcie konsultacji organizacje samorządowe miały wiele zastrzeżeń do nowego prawa. Związek Gmin Wiejskich RP wskazał, że realne efekty w postaci zmniejszenia bezdomności mogą pojawić się dopiero za kilkanaście lat. Natomiast w najbliższych latach gminy nadal będą ponosić ogromne koszty bieżące.
Samorządowcy obawiają się również problemów z weryfikacją wieku zwierząt, gdyż właściciele mogą podawać wcześniejsze daty urodzenia, by uniknąć obowiązku rejestracji. Wskazują także na konieczności doprecyzowania procedur nakładania grzywien i uprawnień kontrolnych dla urzędników gminnych w miejscach, gdzie nie ma Straży Miejskiej.
Kiedy ustawa o KROPiK wejdą w życie?
Właściciele zwierząt mają jeszcze trochę czasu na dostosowanie się do nowych wymogów. Ustawa o KROPiK wejdzie w życie po upływie 3 lat od jej ogłoszenia, co ma dać czas na budowę systemu technicznego przez ARiMR.
Jednak kluczowy dla portfela właścicieli art. 18, dotyczący nakładania kar grzywny, zacznie obowiązywać dopiero po upływie 12 miesięcy od dnia wdrożenia rozwiązań technicznych KROPiK. Oznacza to dodatkowy rok „okresu ochronnego”, w którym właściciele będą mogli dopełnić formalności bez ryzyka otrzymania mandatu.
Natomiast w przypadku starszych psów, które urodziły się przed wejściem w życie ustawy, przewidziano specjalny, trzyletni okres przejściowy na ich oznakowanie i rejestrację. Wyjątkiem są sytuacje, w których zwierzę jest sprzedawane lub darowane – wtedy obowiązek rejestracji musi zostać spełniony niezwłocznie przed zmianą właściciela.
Przeczytaj także ten artykuł: Miasta sprzedały działki za 1,3 mld zł. NIK piętnuje błędy: stare wyceny to „norma”.
Źródło: Kancelaria Premiera Rady Ministrów, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Rządowe Centrum Legislacji.
FAQ: Nowe obowiązki i kary dla właścicieli psów i kotów
Jakie są nowe obowiązki właścicieli psów i kotów zgodnie z ustawą o KROPiK?
Właściciele psów i kotów muszą zarejestrować swoje zwierzęta oraz oznakować je czipem, co powinno być zrealizowane do dnia pierwszego szczepienia przeciwko wściekliźnie. Obowiązek ten dotyczy również zwierząt sprzedawanych lub oddawanych nowym właścicielom.
Jakie są maksymalne koszty czipowania i rejestracji zwierząt?
Maksymalna opłata za czipowanie, rejestrację i zmiany w rejestrze wynosi 49,86 zł w 2026 roku. Koszt ten jest określany jako 0,56% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Jakie kary grożą właścicielom psów i kotów za brak rejestracji?
W przypadku niedopełnienia obowiązku rejestracji, właściciele mogą się spodziewać grzywny w wysokości do 5000 zł. W skrajnych przypadkach, takich jak odmowa odbioru zwierzęcia ze schroniska, grozi nawet 3 lata pozbawienia wolności.
Kto będzie odpowiedzialny za kontrolowanie rejestracji zwierząt?
Kontrolami zajmą się Inspekcja Weterynaryjna, policja oraz strażnicy miejscy. Funkcjonariusze mają prawo legitymować właścicieli i weryfikować dane zawarte w systemie rejestracyjnym.
Kiedy ustawa o KROPiK wejdzie w życie?
Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 lat od jej ogłoszenia, ale kary zaczną obowiązywać dopiero 12 miesięcy po wdrożeniu rozwiązań technicznych. Dodatkowo, zwierzęta urodzone przed wejściem w życie ustawy będą miały 3-letni okres na rejestrację.
