Zamarznięta rewolucja? Mrozy 2026 a elektromobilność w branży komunalnej i transporcie miejskim
Mrozy 2026 trwają już szósty tydzień. W miniony weekend słupki rtęci w niektórych miejscowościach zjechały do -20 stopni Celsjusza. Nic nie wskazuje na to, że tegoroczna zima ma się ku końcowi. Wraz z dwucyfrowymi mrozami wrócił temat zimowej sprawności nowoczesnej, elektrycznej floty maszyn komunalnych oraz autobusów. Czego się dowiedzieliśmy w ostatnich tygodniach?
Kiedy termometry w Warszawie czy Trójmieście wskazały -19°C (a odczuwalnie nawet -27°C), obietnice dużych zasięgów i bezproblemowej eksploatacji zderzyły się z właściwościami fizycznymi akumulatorów. Media z różnych stron kraju donoszą o zmniejszonych zasięgach. Jakich jeszcze maszyn może dotyczyć ten problem?
Spis treści
Baterie pod presją: gdzie zniknęły kilometry zasięgu?
Zima 2026 na nowo rozpaliła dyskusję o największej słabości elektrycznych aut, ale także autobusów i pojazdów komunalnych. Chodzi o drastyczny spadek zasięgu. Niestety w ekstremalnych warunkach ostatnich dni wydajność baterii często spadała o 30%, a w niektórych przypadkach nawet o połowę.
Gwałtowny spadek wydajności akumulatorów litowo-jonowych na mrozie wynika z samej natury procesów elektrochemicznych zachodzących w ich wnętrzu. Niska temperatura powoduje wzrost lepkości elektrolitu, co sprawia, że jony litu poruszają się znacznie wolniej między anodą a katodą. W efekcie rośnie opór wewnętrzny ogniwa, co ogranicza dostępną moc. Ponieważ system musi dodatkowo zużywać cenną energię na ogrzanie wnętrza kabiny oraz samej baterii, drastycznie zmniejsza zasięg pojazdu.
Jeszcze większym wyzwaniem jest proces ładowania – próba wtłoczenia prądu do „zamrożonych” ogniw mogłaby doprowadzić do ich trwałego uszkodzenia (tzw. litowania anody). Dlatego nowoczesne systemy zarządzania baterią (Battery Management System – BMS) muszą najpierw zużyć energię na podgrzanie akumulatora do odpowiedniej temperatury roboczej, zanim w ogóle pozwolą na rozpoczęcie efektywnego przyjmowania prądu, co zimą znacznie wydłuża czas postoju przy ładowarce.
Czy śmieciarki elektryczne sprawdziłyby się w mroźnych warunkach?
Sektor komunalny odczuł mrozy tsk samo dotkliwie. Niewątpliwie wydajność elektrycznych śmieciarek spadła w podobny sposób, co autobusów. Tym bardziej, że ich baterie muszą zasilać także energochłonne systemy hydrauliczne do zgniatania odpadów. Co więcej, gęstniejący pod wpływem mrozu olej w układach hydraulicznych stawia większy opór, co dodatkowo drenuje akumulatory. W efekcie, gdyby harmonogramy odbioru odpadów polegały wyłącznie na pojazdach elektrycznych, ich realizacja mogłaby napotkać trudności.
Czy da się oszukać mróz?
Problem nie dotyczy tylko Polski. Zagraniczne opracowania, m.in. departamentu energii USA (AFDC), potwierdzają, że w temperaturach poniżej -15°C efektywność rekuperacji (odzyskiwania energii z hamowania) niemal zanika, ponieważ zimna bateria nie jest w stanie przyjąć prądu.
Jednakże producenci tacy jak Yutong podejmują starania, aby przekonać operatorów flot miejskich, że pojazdy elektryczne można wydajnie wykorzystywać nawet w czasie ciężkiej zimy. Przykład stanowi projekt „Extreme Cold Challenge” marki Yutong. Nowoczesne autobusy wyposażone w zaawansowane pompy ciepła i systemy wstępnego kondycjonowania (grzania baterii podczas ładowania w zajezdni) pracowały w bardzo mroźnych lokalizacjach. Producent chwali się, autobus E18Pro osiągnął zasięg 374 KM kursując po Astanie, stolicy Kazachstanu w temperaturze -25 stopni Celsjusza.
Z dużą uwagą obejrzeliśmy video z testu Extreme Cold Challenge dostępne w serwisie Yutube. Przede wszystkim w momencie rozpoczęcia testu widać, że autobys stał w hali, a nie „pod chmurką”. Obserwujemy też wypowiedzi dwóch osób, ale nie zauważamy pary wydobywającej się z ust. Sugeruje to, że hala musiała być ogrzewana i temperatura w niej wynosiła dużo więcej niż -27,5 stopnia pokazane na termometrze w przebitce. Dlatego podejrzewamy, że kluczem do sukcesu okazało się nie tylko samo auto, ale infrastruktura. Niewątpliwie autobus trzymany w ogrzewanej hali wyjedzie na trasę z zasięgiem o 15-20% większym niż taki „nocujący” pod gołym niebem. Jednak do kosztów jego utrzymania należałoby dodać także ogrzewanie hali garażowej – coś, co w przypadku pojazdów spalinowych czy hybrydowych nie jest niezbędne dla zachowania stablinego zasięgu.
Mrozy 2026 – wnioski na przyszłość
Czy mrozy 2026 staną się kubłem zimnej wody dla planistów szybkiej elektryfikacyjnej rewolucji? A może zacznie się głośniej mówić o konieczności przewymiarowania baterii w przetargach lub stosowaniu tzw. dogrzewaczy spalinowych na ekstremalne chłody? Niewątpliwie elektromobilność pozostaje kierunkiem bez odwrotu ze względów klimatycznych. Jednak tegoroczna zima pokazuje, że bez „planu B” i inteligentnego zarządzania energią, zeroemisyjne miasto może po prostu stanąć w miejscu z powodu bardzo niskiej temperatury.
Źródła: Spider’s Web, Trojmiasto.pl, U.S. Department of Energy (AFDC), Yutong Global, x.com, Youtube
FAQ: Mrozy 2026 a elektromobilność w branży komunalnej i transporcie miejskim
Jak mrozy wpływają na zasięg elektrycznych pojazdów?
W ekstremalnych warunkach mrozu, zasięg elektrycznych pojazdów, takich jak autobusy i maszyny komunalne, może spaść nawet o 50%. Niska temperatura wpływa na wydajność baterii, co ogranicza dostępną moc i zwiększa zużycie energii na ogrzewanie pojazdów.
Czy pojazdy elektryczne można ładować w mrozie?
Tak, ale proces ładowania musi zostać poprzedzony podgrzewaniem akumulatora do odpowiedniej temperatury, co wydłuża czas ładowania. Próba ładowania „zamrożonych” ogniw może je trwale uszkodzić.
Jakie są problemy elektrycznych śmieciarek w zimie?
Elektryczne śmieciarki napotykają trudności z powodu spadku wydajności baterii, a także przez gęstniejący olej w hydraulice, co stawia dodatkowy opór i zwiększa zużycie energii. To może utrudnić odbiór odpadów w mroźne dni.
Czy zagraniczne badania potwierdzają problemy z bateriami w mrozie?
Tak, badania, takie jak te przeprowadzone przez Departament Energii USA, pokazują, że w temperaturach poniżej -15°C efektywność rekuperacji energii znacząco maleje.
Jakie są alternatywy dla pojazdów elektrycznych w ekstremalnych warunkach?
W przypadku mrozów rozważa się stosowanie dogrzewaczy spalinowych lub większych baterii w przetargach. Ważne jest także inteligentne zarządzanie energią, aby zapewnić ciągłość działania elektrycznych floty.
