Piece na ekogroszek – czy będą wycofane i do kiedy można z nich korzystać?

fot. Adobe Stock

Czy piec na ekogroszek nadal stanowi godne polecenia źródło ciepła w domu? Dynamiczne zmiany w przepisach dotyczących ochrony powietrza oraz zaostrzająca się polityka klimatyczna Unii Europejskiej budzą uzasadniony niepokój wśród właścicieli nieruchomości oraz zarządców budynków.

Jednym z najczęściej zadawanych pytań w sektorze techniki grzewczej jest to o los pieców na ekogroszek. W niniejszym artykule analizujemy aktualny stan prawny, terminy wynikające z uchwał antysmogowych oraz plany rządu w tym zakresie.

Czy piece na ekogroszek będą wycofane?

Odpowiedź brzmi „tak”, ale proces ten jest rozłożony na lata i zależy od klasy urządzenia oraz lokalnych przepisów. Ponadto wycofanie ekogroszku odbywa się na dwóch płaszczyznach:

1. Urządzenia: stopniowo eliminowane są kotły o niskiej sprawności (poniżej klasy 5).

2. Paliwo: zmiany w nazewnictwie i normach jakościowych mają na celu wyparcie paliw kopalnych na rzecz źródeł odnawialnych. Warto zauważyć, że zgodnie z nowymi regulacjami, uznana za mylną nazwa „ekogroszek” znika z opakowań. Zastępuje ją bardziej neutralny i nie sugerujący korzyści ekologicznych termin „groszek plus”. Ogólnie zmiana ta jest także związana z odejściem od kojarzenia węgla z produktem ekologicznym.

Należy też dodać, że opisane powyżej zmiany norm jakościowych oraz nazwnictwa nie dotyczą jedynie ekogroszku. Dotyczą także takich paliw jak:

węgiel kamienny, brykiety lub pellety zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego, a także produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania (https://www.gov.pl/web/klimat/dbamy-o-jakosc-powietrza-w-polsce-wprowadzamy-zmiany-w-wymaganiach-jakosciowych-dla-paliw-stalych-rozporzadzenie).

Czy można nadal zakładać piec na ekogroszek w Polsce?

Obecnie montaż nowych kotłów na ekogroszek jest znacząco ograniczony, a w wielu rejonach kraju już niemożliwy.

• Warunki Techniczne (WT 2021): nowe budynki muszą spełniać surowe normy dotyczące zużycia energii pierwotnej ($EP$). Bardzo trudno jest osiągnąć wymagany wskaźnik, instalując kocioł węglowy, nawet jeśli jest on 5. klasy.

• Programy wsparcia: program „Czyste Powietrze” przestał dofinansowywać zakup kotłów na ekogroszek. Obecnie dotacje można uzyskać jedynie na pompy ciepła, kotły zgazowujące drewno lub kotły na pellet o podwyższonym standardzie.

• Lokalne zakazy: w niektórych miastach (np. Kraków, Warszawa) obowiązuje całkowity zakaz montażu i eksploatacji kotłów na paliwa stałe, w tym na ekogroszek.

Jak długo można palić ekogroszkiem i używać pieca na to paliwo?

To, jak długo dany kocioł może pozostać w eksploatacji, zależy od tzw. uchwał antysmogowych przyjmowanych przez poszczególne sejmiki województw. Harmonogramy różnią się od siebie, ale ogólny schemat dla większości regionów wygląda następująco:

1. Kotły bezklasowe (tzw. kopciuchy): w większości województw termin ich wymiany już minął w 2024 roku.

2. Kotły klasy 3. i 4.: większość uchwał przewiduje ich likwidację do końca 2027 lub 2028 roku.

3. Kotły klasy 5. spełniające normy ecodesign: Są to obecnie najnowocześniejsze urządzenia na ekogroszek. W większości regionów można nimi palić najdłużej – zazwyczaj do momentu wejścia w życie całkowitego zakazu spalania węgla, co w wielu województwach przewidziano na lata 30. XXI wieku (np. na Mazowszu w miastach od 2030 r.). Należy śledzić aktualizacje lokalnych uchwał, ponieważ niektóre regiony (jak woj. małopolskie czy śląskie) wprowadzają korekty terminów w zależności od aktualnej sytuacji energetycznej kraju.

Podsumowanie dla zarządców i inwestorów

Choć nowoczesne kotły 5. klasy na ekogroszek są wciąż legalne w wielu częściach Polski, ich dni są policzone. Unijna dyrektywa budynkowa (EPBD) dąży do całkowitego wycofania kotłów na paliwa kopalne z budynków do 2040 roku. Inwestycja w piec na ekogroszek wiąże się dziś.,lkjoi’z ryzykiem wzrostu cen paliwa (podatek węglowy) oraz koniecznością kolejnej modernizacji kotłowni w niedalekiej przyszłości.

Źródło: czystepowietrze.gov.pl, www.gov.pl/web/klimat/dbamy-o-jakosc-powietrza-w-polsce-wprowadzamy-zmiany-w-wymaganiach-jakosciowych-dla-paliw-stalych-rozporzadzenie, Gemini