Nowe fundusze na mikroretencję – wsparcie adaptacji do zmian klimatu w miastach

fot. Adobe Stock

Mikroretencja staje się priorytetem dla samorządów i instytucji publicznych w Polsce w obliczu coraz częstszych susz oraz gwałtownych zjawisk pogodowych. Dlatego Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej ogłosił nabór wniosków w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS). Nabór ten jest dedykowany adaptacji do zmian klimatu poprzez rozwój mikroretencji.

Coraz częściej stajemy przed paradoksem pogodowym: z jednej strony dotykają nas dotkliwe susze obniżające poziom wód gruntowych. Z drugiej strony pojawiają się  gwałtowne ulewy, które w kilka minut zamieniają miejskie ulice w potoki. Tradycyjne systemy kanalizacji przestają wystarczać, a betonowa zabudowa miast potęguje problem. Odpowiedzią na te wyzwania jest mikroretencja, czyli rozproszone, lokalne systemy zatrzymywania wody w miejscu jej opadu. Dzięki nowym środkom z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS), polskie samorządy i instytucje publiczne zyskują unikalną szansę na sfinansowanie inwestycji, które nie tylko chronią przed skutkami zmian klimatu, ale także realnie zmieniają estetykę i komfort życia w naszych „małych ojczyznach”.

Czym jest mikroretencja i dlaczego jest kluczowa?

Mikroretencja to zespół działań mających na celu zatrzymywanie wody w miejscu jej opadu. Zamiast pozwalać wodzie deszczowej szybko spływać do kanalizacji i rzek, systemy te pozwalają na jej magazynowanie i powolne przesiąkanie do gruntu. Dzięki temu:

• Ograniczamy ryzyko powodzi błyskawicznych w miastach.

• Poprawiamy bilans wodny w okresach suszy.

• Obniżamy temperaturę otoczenia (walka z miejskimi wyspami ciepła).

• Wspieramy lokalną różnorodność biologiczną.

Szczegóły naboru: FEnIKS 02.04 (Adaptacja do zmian klimatu)

Ogłoszony nabór (nr FENX.02.04-IW.01-001/24) koncentruje się na wsparciu projektów z zakresu retencjonowania wód opadowych wraz z systemami ich zagospodarowania oraz na wdrażaniu tzw. zielono-niebieskiej infrastruktury.

Kto może ubiegać się o dofinansowanie?

Z programu mogą skorzystać m.in.:

1. Jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz ich związki.

2. Podmioty świadczące usługi publiczne w ramach zadań własnych JST.

3. Lasy Państwowe i ich jednostki organizacyjne.

4. Parki Narodowe.

Na co można przeznaczyć środki?

Dofinansowanie obejmuje szeroki wachlarz inwestycji, w tym:

• Budowę i modernizację systemów zbierania wody deszczowej (np. zbiorniki retencyjne otwarte i zamknięte).

• Rozszczelnianie powierzchni nieprzepuszczalnych (np. wymiana betonu na nawierzchnie ażurowe).

• Tworzenie ogrodów deszczowych, muld chłonnych i zielonych dachów.

• Rewitalizację stawów oraz odtwarzanie naturalnych terenów zalewowych i mokradeł.

Ważne: Szczególny nacisk kładzie się na rozwiązania oparte na przyrodzie (Nature-based Solutions), które łączą funkcję techniczną z estetyczną i ekologiczną.

Kiedy i jak można składać wnioski:

• Termin naboru: 22.12.2025 – 30.01.2026 o 15:30
• Tryb naboru:  niekonkurencyjny
• Sposób składania wniosku: poprzez aplikację WOD2021 (CST2021), która dostępna jest do pobrania na rządowym portalu wod.cst2021.

Podsumowanie

Program FEnIKS to coś więcej niż tylko wsparcie finansowe na budowę zbiorników czy ogrodów deszczowych. To impuls do zmiany myślenia o przestrzeni publicznej – odejścia od wszechobecnej „betonozy” na rzecz „zielono-niebieskiej infrastruktury”. Wykorzystanie dostępnych funduszy (sięgających nawet 85% dofinansowania) pozwala jednostkom samorządu terytorialnego oraz parkom narodowym na wdrożenie rozwiązań, które są efektywne kosztowo i przyjazne środowisku. W obliczu narastającego kryzysu wodnego, każda inwestycja w mikroretencję staje się fundamentem bezpieczeństwa i odporności lokalnych ekosystemów na dekady. Czas na złożenie wniosku to najlepszy moment, by przekształcić wyzwania klimatyczne w konkretne, zielone projekty.

Źródło: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospdarki Wodnej