Masz piec na paliwo stałe? Sprawdź czy posiada on certyfikat Ekoprojektu

fot. Adobe Stock

Certyfikat Ekoprojektu  – co to takiego? Wymiana starego „kopciucha” lub wkładu kominkowego na nowoczesne źródło ciepła to już nie tylko kwestia ekologii, ale surowy wymóg prawny. Teoretycznie wszystkie urządzenia wprowadzane do sprzedaży po 2022 roku powinny spełniać te wytyczne. Kluczem do sukcesu i wysokich dotacji jest certyfikat Ekoprojektu (Ecodesign). Wyjaśniamy, co to jest i dlaczego warto upewnić się, że Twoje nowe urządzenie jest zgodne z obowiązującymi wytycznymi. 

Ekoprojekt to nie to samo co 5. klasa. Nie pomyl się!

W przypadku kotłów wielu inwestorów popełnia kosztowny błąd, myląc normę PN-EN 303-5:2012 (czyli popularną 5. klasę) z wymaganiami Ekoprojektu. Choć są one do siebie zbliżone, Ekoprojekt jest znacznie bardziej restrykcyjny.

Dlaczego to ważne?

• 5. klasa bada sprawność urządzenia tylko przy pracy z mocą nominalną.

• Ekoprojekt sprawdza kocioł w całym zakresie pracy, w tym przy mocy częściowej. Oznacza to, że piec musi być efektywny i czysty nie tylko „na pełnych obrotach”, ale także wtedy, gdy na zewnątrz jest cieplej i pracuje on z mniejszą mocą.

Co w praktyce oznacza certyfikat Ekoprojektu?

Urządzenie zgodne z normą Ekoprojekt musi spełniać rygorystyczne normy efektywności energetycznej i emisji pyłów, ale nie tylko. W 2026 roku wymagania te stały się fundamentem dla wszystkich programów wsparcia.

Wbrew powszechnym uproszczeniom. emisja pyłów niższa niż 40 mg/m3 nie stanowi jedynego wymogu. Co więcej, kluczowe parametry różnią się dla poszczególnych typów urządzeń. Materiały dotyczące Ekoprojektu na stronie Ministarstwa Klimatu i Środowiska wymieniają m.in. kotły na paliwo stałe, kotły wody gorącej opalane paliwem płynnym lub gazowym, miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (kominki), ogrzewaczy pomieszczeń i ogrzewaczy wielofunkcyjnych (urządzeń podgrzewających wodę użytkową). Dla każdego z powyższych typów urządzenia Unia Europejska przygotowała oddzielne, wiążące rozporządzenie.

Przyjrzyjmy się, jak sprawa wygląda w przypadku miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania (czyli kominków) oraz kuchenek. Chodzi oczywiście o urządzenia wykorzystujące paliwo kopalne stałe. Konstrukcja jest zgodna z certyfikatem Ekoprojeku, jeśli jego parametry użytkowe mieszczą się w następujących normach:

1. Sezonowa efektywność energetyczna: nie może być niższa niż 65% dla paliw stałych innych niż pelet lub 79% dla peletu

2. Emisja pyłów (PM): Maksymalnie 40 mg/m3 (paliwo inne niż pelet) lub 20 mg/m3 (pelet)

3. Emisja tlenku węgla (CO): 1 500 mg/m3 przy 13 % O2 (paliwo inne niż pelet) lub 300 mg/m3 przy 13 % O2 (pelet)

4. Tlenki azotu (NOx​): Maksymalnie 300 mg/m3 wyrażanych jako NO2 przy 13 % O2

Jak sprawdzić, czy kocioł lub wkład kominkowy posiadają certyfikat?

Nie wierz na słowo sprzedawcy – zawsze żądaj dokumentacji. Prawdziwy certyfikat Ekoprojektu to:

• Deklaracja Zgodności: dokument wystawiony przez producenta, w którym wyraźnie widnieje zapis o spełnieniu wymogów Rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189.

• Etykieta energetyczn, czyli charakterystyczna naklejka z kolorowymi paskami (klasy od A+++ do G), którą znasz z lodówek. W przypadku kotłów na paliwa stałe zgodnych z Ekoprojektem, standardem są obecnie klasy od A wzwyż.

• Karta produktu: szczegółowa specyfikacja techniczna dołączona do urządzenia.

Ważne dla beneficjentów programów dotacyjnych: programy takie jak „Czyste Powietrze” wymagają wpisania modelu urządzenia na listę ZUM (Zielonych Urządzeń i Materiałów). Jeśli nie znajdziesz tam swojego pieca, zwrot kosztów staje pod znakiem zapytania.

Dlaczego bez Ekoprojektu ryzykujesz karę?

Zgodnie z uchwałami antysmogowymi w większości województw instalacja urządzeń niespełniających norm Ekoprojektu po określonych terminach jest zabroniona. To nie wszystko. Dziś w większości regionów Polski również użytkowanie urządzeń grzewczych niespełniających wymogów Ekoprojektu jest nielegalna. Pisaliśmy już o tym na Munipro.pl, gdzie termin na wymianę starych urządzeń już minął, a gdzie jest jeszcze na to czas. Kontrola ze straży miejskiej lub inspekcji ochrony środowiska może zakończyć się mandatem sięgającym nawet 5000 zł. Co więcej, taki piec lub kominek należy wymienić na własny koszt.

Podsumowanie: czy certyfikat Ekoprojektu jest ważny?

Wybór kotła lub wkładu kominkowego z certyfikatem Ekoprojektu to inwestycja, która zwraca się na dwóch polach:

1. Niższe rachunki: wyższa sprawność sezonowa powinna w dłuższej perspektywie oznaczać mniejsze zużycie paliwa (pelletu, drewna itp.).

2. Święty spokój: masz pewność, że Twoje źródło ciepła spełnia najbardziej rygorystyczne normy unijne i nie zostanie zakazane przez najbliższe kilkanaście lat.

Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska